Een heuse Spaanse gravin in de familie

Afbeelding: Wikipedia

De laatste tijd heb ik mij weer wat intensiever met de familie Van der Vliet (de naam van mijn moeder) beziggehouden en daarbij toch nogal wat nieuwe familieleden ontdekt, voornamelijk in Amsterdam. De stamvader komt weliswaar uit Breukelen, maar sinds ca. 1750 zijn leden van de familie neergestreken in Amsterdam en dan vooral in de Jordaan. Arbeiders, winkeliers, handwerkslieden, dat soort mensen. Niet wat je noemt de hogere klasse.  Daartoe behoorde ook het gezin van Willem van der Vliet (geb. 1863) en Geertje van der Veen (geb. Stavoren 1880). Hij was timmerman en aannemer van bouwwerken. Van hen waren mij 4 kinderen bekend (Gerard, Cornelis, Francis en Elizabeth Johanna), maar uit een eerder huwelijk had hij ook nog 3 kinderen, waaronder een zoon Willem. Bij nadere beschouwing bleek dit niet een "dertien in een dozijn" gezin te zijn, mocht zoiets dan al bestaan. Ik mis nog wel wat gegevens, maar die zal ik o.a. via uittreksels van persoonskaarten zien te vinden.

Gerard werd automobielhandelaar. Hij was getrouwd met Maria Jacoba Gmelich Meijling en overleed in 1955. Cornelis ontdekte ik in het Amsterdamse bevolkingsregister, als 'chauffeur' komend van Deventer in 1931 en in 1935 vertrokken naar Soerabaja. Hij vestigde zich 22 augustus 1946 weer te Amsterdam, komende van Paramaribo en vertrok 25 februari 1947 naar Rio de Janeiro. Van beroep was hij toen planter. Ik heb het internet afgespeurd en vond hem vermeld in enkele officiële Braziliaanse stukken, maar ook op de site Wazamar, waar staat:

Kees van der Vliet (Cornelis van der Vliet), een oud-indischman, houtvester bij de firma Klabin te Monte Alegre (aldaar een grote papierfabriek), later bij de firma Lutcher in Candoi, vestigde zich in Carambeí, waar hij meewerkte aan het landmeten van de fazenda Areiao die aan het eind van de vijftiger jaren werd verkocht. Hij kocht daar ook een areaal land, waarop hij ging boeren. Na zijn overlijden ging zijn vrouw met beide zoontjes terug naar Nederland. Deze laatsten kwamen, toen zij volwassen waren terug naar Carambeí, waar zij trouwden en hun bedrijf begonnen op het land eertijds door hun vader gekocht.

In 1960 verkreeg hij per decreet de Braziliaanse nationaliteit. Zijn kinderen wonen kennelijk nog in Brazilië, ik zal proberen contact te leggen. Zijn vrouw Johanna Adriana Zimmermann, geb. Soerabaja 14 april 1922, zal ik ook verder zien te achterhalen. In 1982 verbleef zij nog in Brazilië.

familiewapen

Maar ik vond ook Francis van der Vliet, geboren te Amsterdam op 14 februari 1914. Als vertegenwoordiger van de KLM heeft hij van 1935 tot 1937 in Kopenhagen gezeten. In 1939 woonde hij in Wenen. Ik vermoedde, dat hij ook in Brazilië heeft gewerkt en dat blijkt te kloppen. Als KLM'er zat hij vanaf 1946 in Rio de Janeiro. Francis blijkt later o.a. gewerkt te hebben voor het Verolme concern. Tot mijn grote verrassing bleek hij een in Mexico op 3 september 1964 geboren dochter te hebben met de exotische naam  Maria Leonor Mónica van der Vliet y Campero, condesa de Alcaraz. Haar eerste voornaam wordt in het dagelijks gebruik weggelaten of ze heet ook wel gewoon Mónica van der Vliet. De (Mexicaanse) moeder heet Leonor de Campero y Escalante, condesa de Alcaraz, die in 1990 is overleden. Toen heeft Mónica van de Spaanse autoriteiten toestemming gekregen de titel "condesa de Alcaraz" van haar moeder over te nemen. Condesa is Spaans voor gravin. Alcaraz is een gemeente in de Spaanse provincie Albacete in de regio Castilie-La Mancha met een oppervlakte van 371 km2. In 2012 telde Alcaraz 1597 inwoners.

Burgerlijk huwelijk met Manuel Camacho Solis november 1996
Bron

In 1982 was Francis presidente CONSORCIO MARITIMO INTERNACIONAL, S.A. te Mexico. Mónica is in november 1996 in het huwelijk getreden met de vooraanstaande Mexicaanse politicus Manuel Camacho Solís, een vroegere minister van Buitenlandse Zaken, presidentskandidaat en burgemeester van Mexico Stad. 

Ik duik hier dus nog verder in, maar geloof mij, dit was een totale verrassing. Een Spaanse adelijke in de familie van der Vliet, wie had dat kunnen denken. 

Tante Cokkie

14 juli 1961

Net als iedereen heb ik veel bijzondere mensen in mijn leven ontmoet. Sommigen heb ik zelfs langdurig meegemaakt en een prominent voorbeeld van deze categorie is zeker mijn tante Cokkie, een zus van mijn vader. Als een van haar 20 neven en nichten noemde ik haar als vanzelfsprekend 'tante Cokkie', maar voor anderen, zoals mijn vader, was zij 'Nico' en buitenstaanders noemden haar in de regel 'Nicolette'. Haar volledige naam was Marthe Nicolette Hesselink. Haar eerste voornaam heeft zij nooit gebruikt, 'Nico' paste wat meer bij haar. Geboren te Ede (Gld.) in 1909, overleden als gevolg van een aanrijding met haar Lelijke Eend in 1983. In december 1934 slaagde zij voor haar doctoraal examen geschiedenis. Haar hele leven bleef zij ongehuwd en zij nam zeker een bijzondere plaats in het leven van de familie in.

Graag wil ik wat meer in haar levensgeschiedenis duiken en daar een beschrijving van maken. De bronnen waaruit ik kan putten zijn tamelijk schaars, hoewel er uit een bepaalde periode wel correspondentie bewaard is gebleven. Dat zijn dan vooral aan haar geschreven brieven. Veel mensen moeten haar hebben gekend, en dan met name Hilversummers. Zij woonde op de Simon Stevinweg en als 'Ambtenares van de Kinderwetten' kwam zij in veel Hilversumse gezinnen, wanneer die op de een of andere manier te maken kregen met de kinderbescherming. Zij had een opvallende, forse gestalte en was letterlijk niet over het hoofd te zien. Haar kleding kon je soms extravagant of excentriek noemen. Een bijzonder portret, die tante van mij! Een van mijn vroegere collega's woonde een heel stuk verderop aan de Simon Stevinweg en toen ik ooit eens vroeg of hij haar kende en haar beschreef, wist hij meteen wie ik bedoelde. Ze fietste veel en reed anders dus in een Citroen 2CV rond.

Tante Cokkie is degene, die mij rond 1965 met genealogie liet kennis maken. Zij was een trouw lid van de NGV en bezocht alle verenigingsavonden in Hilversum. Kwartierstaatonderzoek was haar passie. Mijn blog zou ze geweldig hebben gevonden.

Wat ik dus zoek is materiaal dat te gebruiken is voor haar biografie. Brieven, anekdotes, persoonlijke herinneringen, voorwerpen. Wie heeft haar nog gekend in haar werk bij de Kinderbescherming, als mede-genealoog of anderszins? Wie bewaart aan haar dierbare of ook minder prettige herinneringen? Laat het mij vooral weten!

Stamboomen te koop

Zijn stambomen te koop? De beide (fragment) advertenties uit resp. 1850 en 1918 suggereren dit wel. Echter, het blijkt hier om bomen dan wel boomstammen te zijn gegaan. Zijn stambomen dus niet te koop? Natuurlijk wel, echte maar ook neppers. Dit brengt mij op het thema professionele genealogie.

In Nederland zijn beroepsgenealogen dun gezaaid, als je professionals van bv. het CBG, zoals Rob van Drie niet meetelt. Vrije beroepsbeoefenaren, die dit werk fulltime doen en er financieel van afhankelijk zijn, zijn er waarschijnlijk niet. Wel werpt de NVHO zich op als branchenvereniging, maar het aantal leden dat familieonderzoek in zijn pakket heeft zitten is beperkt tot twee! Toch zijn er nog wel enkele andere genealogische onderzoeksbureaus, die zich soms richten op een bepaalde regio of etnische groep. Ik denk dan bv. aan Roosjeroos. Iedereen kan zich in Nederland genealoog noemen, maar verreweg de meesten zijn hobbyisten. Een kwaliteitskeurmerk of zoiets bestaat niet. Wel kan ik mij herinneren, dat zo'n 15 jaar geleden pogingen in die richting zijn ondernomen, maar zonder resultaat.

Je kunt dus een stamboom "kopen" door een (beroeps-)genealoog opdracht te geven deze op te stellen. Dat zal in de regel veel onderzoek en dus tijd en dus geld vergen. Hoeveel geld hangt af van het type onderzoek, dat u vraagt. Wilt u alleen opstelling van een stamreeks dan wel moederreeks (de vader van de vader van de vader enz.) dan wel van de moeder van de moeder over 6 generaties, dan is dit een zeer beperkt onderzoek, dat niet veel hoeft te kosten. Tenzij daar voorouders uit exotische landen bij zitten. Een kwartierstaat (een tabel van al je voorouders) is al veel ingewikkelder en dus tijdrovender. Als je daar ook nog biografische gegevens bij wilt hebben, dan wordt het voor de genealoog al echt een grote opdracht. Ook hier geldt: "The sky is the limit".

Ik vermeldde al, dat er ook neppers zijn. Genealogie is bij uitstek geschikt om feiten te verdraaien, te verfraaien of te vervalsen. Pas dus op voor charlatans of regelrechte oplichters, zoals in het verleden (en heden?) iemand als Willem Pince van der Aa. Ga alleen in zee met iemand, die zich verplicht heeft hoge ethische waarden te handhaven. De APG, beroepsvereniging van genealogen in (vooral) de Verenigde Staten, heeft een ethische code opgesteld, die alle leden hebben moeten onderschrijven. Dit is dus wat u minimaal van een serieuze aanbieder van genealogische diensten mag verwachten. Maak verder goede afspraken en leg deze schriftelijk vast. Beperk in het begin de omvang van het onderzoek met de optie dit later uit te breiden. Op deze manier bent u zo veel mogelijk verzekerd van een goede kwaliteit van uw stamboom aankoop tegen een redelijke prijs. Maar is zelf doen niet veel leuker?

Handboek familiegeschiedenis

Een handboek voor beginnende genealogen zou ik best nog eens willen samenstellen. Er bestaat natuurlijk wel al het een en ander, maar er is zeker nog een aantrekkelijke publicatie aan het assortiment toe te voegen.

Gisteren kwam ik in de boekenkast van mijn Engelse schoonzoon een kennelijk nog nooit door hem geopend boekje tegen met de titel "The Family History Record Book" van Peter Dewar uit 1991, ISBN 1851456856, uitgave Pavilion Productions Ltd, London. "Neem maar mee", zei mijn dochter. Ik was verwonderd en sloeg het open. Gewoon erg mooi gemaakt! Met name de illustraties, vooral in de vorm van 19e eeuwse schilderijen, zijn prachtig. Ze hebben eigenlijk allemaal wel iets met het leven van mensen en families (en dus met genealogie) te maken. Twee van de mooiste laat ik hier zien, misschien gebruik ik later nog eens een plaatje uit het boek.

Links 'Registering the Birth' van Ralph Hedley (1848-1913). Dit stelt zeker het kantoortje van de St. Nicholaskerk in Newcastle upon Tyne voor, waar aangifte kon worden gedaan van geboortes en overlijdens. Daarnaast 'Reading the Will' van Frederick Daniel Hardy (1827-1911), voorstellende de opening van het testament van een overleden familielid. Over beide schilders en hun werk is op internet veel te vinden.

In het boek zelf beschrijft de auteur de voornaamste bronnen voor genealogisch onderzoek (geboorte-, huwelijks- en overlijdensakte), kerkelijke registratie, volkstellingen, Mormonen en andere openbare bronnen, zoals militairen. Verder verwijst hij naar testamenten, gaat in op migratie en de mogelijkheid om een professionale genealoog in te schakelen. Tenslotte een lijst van literatuur en van genealogische verenigingen in de wereld (voor Nederland wordt het CBG genoemd). Het tweede deel van het boek (dat in totaal 112 pagina's telt) bestaat o.a. uit zelf in te vullen genealogische overzichten, persoonsbladen en notities. Wat in 1991 duidelijk nog niet aan de orde was is de rol, die hedentendage het internet speelt bij het beoefenen van de genealogie. Als ik zelf nog eens een handleiding zou gaan schrijven, dan biedt dit boek volop inspiratie.

Morgen geef ik trouwens een workshop genealogie bij de startdag van mijn kerkelijke gemeente. Dat heb ik ook vorig jaar gedaan en het heeft enkele enthousiaste mensen aangemoedigd om zich intensiever met hun familiegeschiedenis te gaan bezighouden. Zo nu en dan kon ik ze ook later nog van advies dienen.

MyHeritage Award

An English translation is provided as a comment to the article (see beneath).

Een dezer dagen ontving ik een zo op het oog eervol emailbericht van de Nederlandse tak van MyHeritage, die trouwens in Londen zetelt. Ze waren op zoek geweest naar blogs van amateurs, die het waard waren een prijs te ontvangen. Meer hierover op hun site. GIJS'geneaLOG hadden ze uitgekozen vanwege de originaliteit van het thema, de inhoud en de reguliere updates. Of ik bereid was de prijs aan te nemen. Dan zou ik worden opgenomen in de lijst van winnaars en ik zou een html badge ontvangen om deze op te nemen in mijn blog. Leuk toch?

Nou had ik een tijd geleden al eens naar het MyHeritage concept gekeken, zonder heel erg onder de indruk te zijn gekomen. Er zitten wel een paar gimmicks in, zoals de mogelijkheid van fotoherkenning. Je kunt dan te weten komen, welke bekende en onbekende persoonlijkheden gelijkenis met jouw foto vertonen. Verder kun je hun eigen genealogische software aanschaffen en lid worden van diverse communities. Tenslotte is het heel groot en massaal. De betrouwbaarheid van de gepresenteerde familiegegevens is niet of nauwelijks te controleren.

Maar ik had nog even verder gekeken ook en wel naar de algemene voorwaarden voor deelname. Toen ben ik toch wel even geschrokken. Zelden ben ik voorwaarden tegengekomen, die zo eenzijdig in het belang van een aanbieder van een dienst zijn opgesteld. Enkele citaten:

"Wij behouden ons het recht voor om elke bepaling van deze voorwaarden naar eigen goedvinden te wijzigen".
"Wij behouden ons eveneens het recht voor om naar eigen goedvinden een familiesite te weigeren, niet te publiceren of te verwijderen, op gelijk welk ogenblik, al dan niet met reden, met of zonder voorafgaande kennisgeving en zonder financiële of andere schadeloosstelling, indien wij menen dat de familiesite deze Overeenkomst overtreedt".
"De familiesites van MyHeritage.com onder het gratis Basic-plan worden als inactief beschouwd wanneer ze gedurende een periode van 30 opeenvolgende dagen niet bezocht zijn door een Lid of door de Webmaster van de site".
"Door inhoud op de Website te publiceren, verleent u ons een royaltyvrije, wereldwijde, eeuwigdurende en niet-exclusieve licentie om de inhoud te hosten, te kopiëren, te publiceren en te distribueren". Gekker moet het toch niet worden!
"Wij behouden ons het recht voor om de Dienst op gelijk welk ogenblik geheel of gedeeltelijk op te schorten. De heruitgave, online of elders, van de inhoud van de openbare gedeelten is verboden".
"U verbindt zich ertoe om ons, onze werknemers en bestuurders en elke derde partij die in onze naam optreedt te vrijwaren voor elke eis, schade, geschil, verlies van baten en kosten (met inbegrip van juridische kosten) die zouden voortvloeien uit uw schending van deze Overeenkomst".
"Wij behouden ons het recht voor om naar eigen goedvinden deze Overeenkomst of de Dienst op gelijk welk ogenblik te wijzingen. Wijzigingen van de Dienst zullen op de Website gepubliceerd worden. Indien u een deel van deze Overeenkomst of een wijziging van deze Overeenkomst of de Dienst niet kunt aanvaarden of indien een wijziging ertoe leidt dat u de Overeenkomst niet langer kunt naleven, moet u het gebruik van de Dienst stopzetten. Door de Dienst nu of na wijzigingen van deze Overeenkomst te blijven gebruiken, geeft u te kennen dat u de wijzingen aanvaardt en als bindend beschouwt. Deze Overeenkomst wordt geregeld door de wetten van de Staat Israël. Alle geschillen in verband met de uitvoering, de prestatie en/of de afdwinging van deze Overeenkomst zullen behandeld worden door de rechtbanken van Tel Aviv, Israël".

Meer over MyHeritage in deze kritische bijdrage.

U begrijpt het al, ik heb een mailtje teruggestuurd en bedankt voor de lovende woorden, maar dat ik MyHeritage geen sympathieke club vind op grond van de algemene voorwaarden. Laat die prijs maar zitten. Ik kan niemand aanraden lid (deelnemer) van MyHeritage te worden en ik wil dus ook geen badge op mijn site plaatsen. Wel kreeg ik meteen een vriendelijk antwoord van "geen probleem" en of ze mijn commentaar mochten doorsturen naar het hoofdkantoor. Wat ik heb toegestaan. En wat heb ik nu? De bevestiging, dat ook een grote organisatie als MyHeritage waardering heeft voor mijn publicaties. Zouden ze mijn blog willen kopen? Ze kopen wat los en vast zit op het genealogische web. Vast en zeker hebben ze Bob Coret ook al benaderd om diens spullen over te nemen. Je laat ons toch niet in de steek, Bob?

Mijn prijs is na dit stukje wel hoger geworden.

Vijf generaties terug en vooruit

Mijn oudvader (dat is de vader van mijn betovergrootvader) Willem Frederik Hesselink heeft tijdens zijn leven (1774-1852) bepaald aan mij gedacht, toen hij een overzicht opstelde van zijn 11 kinderen, incl. jaar van geboorte, dag en uur van geboorte, wanneer gedoopt, door wie gedoopt en naar wie zij zijn vernoemd. Hij moet hebben geweten, dat latere familiehistorici van zulke gegevens zouden smullen. Laten wij daar lering uit trekken en ook zo secuur op schrift stellen, wat genealogen in de generaties die na ons komen zal interesseren. Gun zo ook hen het plezier van betrouwbare, gedetailleerde informatie over hun voorouders, die 100 of 200 jaar eerder hebben geleefd. Over ons dus. Want bijna iedere generatie brengt wel een familielid voort, die er een genealogische hobby op na houdt.
Mijn oudvader heeft dat inderdaad prachtig gedaan, zoals hier is te zien. Op de achterzijde van het blad beschrijft hij onder meer de geboorte van zijn jongste kind en ook haar overlijden een jaar later. In dit speciale geval lieten zijn vrouw en hij de naamgeving over aan de predikant. Het kindje was 2 maanden te vroeg geboren, omdat het slecht met de moeder ging (zij is 14 dagen later overleden). Het meisje was 'zwak en teder zonder voorbeeld', 'een engelagtig wigt'. De naam moest troost en bemoediging schenken en het werd dus Josephine Benjamine. Het kind werd op zondag op het stadhuis van Zutphen aangegeven.
Tevens weet ik nu zeker, dat GIJS'geneaLOG een andere naam zou hebben gehad, als Willem zijn 7e kind niet naar diens oom en tante (Herman Hesselink, gehuwd met Gijsberta van den Ham) zou hebben genoemd. Zo heeft hij meer interessante familiegegevens verstrekt, die mij als genealoog van de familie nu ongelofelijk goed van pas komen. Dat moet hij 200 jaar geleden hebben voorzien. Bedankt, oude opa Willem! En succes, mijn opvolgers van het jaar 2210! Of zo.

Het portret stelt Engbertus Engberts voor, geschilderd door zijn schoonzoon Herman Gijsbert Keppel (particuliere collectie).

Archief en mens

Tell me, and I'll forget,
Show me, and I may remember,
Involve me, and I'll understand.
(Chinese wijsheid)

Dit plaatje kwam ik ergens tegen op internet en geeft goed weer, waar het in het genealogisch onderzoek om draait: Het door middel van archiefstukken achteraf zichtbaar maken van de contouren van een persoon, die kortere of langere tijd geleden heeft geleefd. Maar ook van de samenleving, waarvan deze persoon toen deel uitmaakte. Het is deze voorbije samenleving, die van invloed is op de wereld van nu. Het leven houdt ons dus ook een achteruitkijkspiegel voor. Zet de pook in de versnelling, geef gas, maar hou die spiegel in de gaten.

Zullen de generaties na mij straks denken, dat ik filosofisch ben aangelegd? Dan hebben ze het mis.

De tekening heb ik voorlopig maar eens als een soort mascotte bij het welkomstwoord van GIJS'geneaLOG geplaatst.

genealogischgoed verkiezing

Gisteren kreeg ik een mailtje van een mij verder onbekende bezoeker van deze website met o.a. de volgende tekst:

"Met bewondering heb ik uw website over genealogie bekeken. Ik denk dat u grote kans maakt op de beste internetsite voor wat betreft de prijsvraag die is uitgeschreven door het CBG in samenwerking met genealogie online. Maar goed, dat is mijn mening...."

Op deze manier maakte ik kennis met deze verkiezing en ik heb de tipgever uiteraard bedankt en erbij gezegd, dat ik geen bezwaar zou hebben tegen een nominatie. Misschien heeft hij dat inmiddels wel gedaan. Tot mijn verrassing had iemand al mijn artikeltje over de zegelring genomineerd!

Ik heb mij er altijd al over verbaasd, dat in een land als Nederland, met een genealogische internetcultuur die zijn weerga in de wereld niet kent, nog nooit zo'n verkiezing is gehouden. In Amerika barst het van de Awards, en dat al sinds jaren. Nu hebben dus organisaties als het CBG, de NGV, hcc!genealogie, het Nationaal Archief, het BHIC en het Regionaal Archief Tilburg, op initiatief van Bob Coret van genealogieonline.nl eindelijk in deze (mijn) behoefte voorzien. Wanneer u op de titelregel van dit bericht klikt, dan leest u er verder alles over. Inmiddels heb ik zelf ook de site van Piet Stilma genomineerd. Ik ben benieuwd, of hij door de screening komt, omdat voor een deel van de site registratie wordt verlangd in verband met de privacy.

Wanneer ook u GIJS'geneaLOG of een onderdeel daarvan wilt nomineren, dan is dat uiteraard mogelijk. En u mag natuurlijk van 6 tot 26 februari ook uw stem uitbrengen.... Eerlijkheidshalve voeg ik daar wel aan toe, dat de juryprijs voor mij waardevoller zou zijn dan de publieksprijs. Je zou immers op het idee kunnen komen alle leden van je voetbalclub op te roepen op jouw site te stemmen. Toch? En ik ben, dit in tegenstelling tot mijn grootvader, geen voetballer.

Familiearchief Hesselink

In de loop der tijden heb ik veel genealogisch materiaal verzameld over de familie Hesselink (incl. Keppel Hesselink). Dan heb ik het over foto's, brieven, dagboeken, officiële documenten zoals notariële akten, uittreksels van bronnen, krantenknipsels, etc. Waarschijnlijk bezit ik nu de grootste verzameling op dit gebied, maar ik kan mij vergissen. Met sommige telgen uit het geslacht Hesselink had ik tot op heden immers weinig of geen contact. Uiteraard kan ook iemand anders in het bezit zijn van interessante documenten, zoals fotoalbums. Waar ik vooral ook aan denk zijn schilderijen van Herman Gijsbert Keppel Hesselink (1811-1888), waarvan bekend is, dat hij een groot oeuvre heeft nagelaten, maar niemand weet, waar zijn schilderijen zich thans allemaal bevinden. Heel graag zou ik foto's van zijn werk ontvangen, om deze dan via deze site te tonen. Er moeten o.a. veel portretten van familieleden bij zijn.

Een groot deel van mijn verzameling heb ik inmiddels gedigitaliseerd, de rest volgt in de komende maanden. Daarna wil ik alles op het web zetten om de hele wereld ervan te kunnen laten genieten. Maar het zou natuurlijk het mooiste zijn, wanneer iedereen, die relevante documenten in zijn of haar bezit heeft, hieraan zou deelnemen. Zo kan op een centrale plek alles bij elkaar worden gebracht. Nou realiseer ik mij zeer wel, dat zoiets kwetsbaar is. Mocht mij bijvoorbeeld iets overkomen, waar blijft het dan allemaal? Vandaar dat het wellicht beter zou zijn de collectie onder te brengen in een familiestichting of -vereniging. Alles wordt dan eigendom van, of wordt beheerd door, die stichting c.q. vereniging. Ik roep alle geinteresseerden op zich bij mij te melden om gezamenlijk plannen in deze richting te ontwikkelen. Als alternatief kan gedacht worden aan een schenking van het materiaal aan een externe partij (zoals het CBG in Den Haag), maar kwijt is kwijt en in deze moderne tijden kan alles gewoon het beste via internet aan de wereld worden getoond.

Meer over familieorganisaties o.a. op de website van de N.G.V. en die van Carla van Beers.

Afbeelding: Liesbeth Williams

Ik en de wereld

Vandaag is Seb, mijn kleinzoon van ruim 2 1/2 op bezoek en hij vond het best wel leuk, wanneer opa iets zou gaan voorlezen. Gelukkig zag ik een groot kleurig boek liggen, dat ik heel wat jaren niet meer had ingekeken: "Ik en de wereld - actieve encyclopedie voor jongens en meisjes" van R. Schiavo Campo en S. La Bella, Nederlandse bewerking Mies Bouhuys (toevallig een ver familielid van mij, vorig jaar overleden). Uitgeverij De Haan (Unieboek), Bussum (1975). Een heel leuk boek, maar Seb vond er niet veel aan. Hij is er ook nog iets te klein voor en bovendien was hij al een beetje moe en momenteel doet hij een dutje.... Maar opa vond het dus wel leuk, en zeker de bladzijden 29-33. Daar wordt voor kinderen uitgelegd, wat familie betekent en hoe stambomen in elkaar zitten. Omdat dat inderdaad best wel lastig is om uit te leggen, heb ik de betreffende pagina's maar gefotografeerd en bij dit verhaaltje geplaatst. Zodat ook mijn lezertjes voortaan dit moeilijke onderwerp ietsje gemakkelijker kunnen verklaren. Doe uw voordeel met deze stoomcursus genealogie voor uw kinderen of kleinkinderen (en voor uzelf?), noodzakelijk ook om deze boeiende hobby niet uit te laten sterven. Sportclubs doen ook aan jeugdopleiding! (De plaatjes komen lekker groot op het scherm als je er met de muis op klikt).

Veldmaat, Veldmate, Veltmaat

Gisteren werd het boek "Veldmaat Veldmate Veltmaat - Vier stammen, één boek - Geschiedenis van een naam vanaf ca. 1600" gepresenteerd in Lochem en ik mocht erbij zijn. Het was een leuke bijeenkomst in 'De Veldmaat', waar het Historisch Genootschap Lochem-Laren-Barchem is gevestigd. Het boek is samengesteld ter gelegenheid van het 25-jarig bestaan van de Veld(t)maat-krant. De initiatiefnemer Benny Veltmaat en auteurs Petra Veltmaat-van Hevele en Jacqueline Veltmaat hebben er een waar prachtwerk van gemaakt. Het beschrijft in deel I onder meer de mogelijke oorsprong van de familienaam (een maat is een stuk afgeplagde, met gras begroeide, afgerasterde heide). Die maat lag in het veld. De erop gebouwde boerderijen werden in dit geval Veldmaat genoemd. Daarnaast is er veel aandacht voor een aantal bijnamen van markante familieleden. Deel II geeft de eigenlijke familieoverzichten, waarbij getracht is alle mensen met de naam Veldmaat (en de genoemde spellingsvarianten) op te nemen. Dat is geweldig goed gelukt. Het betreft eigenlijk vier verschillende families (stammen), afkomstig van de boerderijen in Barchem (stam 1), Denekamp (stam 2), Haarle (stam 3) en Lochem-Laren (stam 4), waarvan Haarle verreweg de grootste is. Voor mijzelf is speciaal de uitgestorven stam Barchem interessant, want mijn overgrootmoeder Marthe Nicolette Veltmaat (1841-1940) stamde daarvan af. In mannelijke lijn is de familie al uitgestorven in 1920, toen Henri Veltmaat overleed in Langsa (Sumatra). Over hen had ik het al eens eerder.

Het boek van ruim 300 pagina's in grootformaat, met een uitgebreid register, is te bestellen via internet en kost deze maand €31,45 incl. verzendkosten.

Bij de foto: Marthe Nicolette van de Kamer-Veltmaat met achterkleinzoon Peter in 1938, toen zij 97 jaar oud was. De foto is bij haar thuis in Middelburg genomen.

Harm Warrink, 100 jaar

Vandaag een heel bijzondere dag, want oom Harm (zwager van mijn moeder) is 100 jaar oud geworden en dat moest worden gevierd! Dat is gebeurd tijdens een gezellige bijeenkomst in Amstelveen, waar ook de burgemeester nog acte de présence heeft gegeven. Oom Harm is altijd een van mijn favoriete ooms geweest. Hij was vlot in de omgang, zat altijd vol creatieve ideeën en was een levensgenieter. Uit de vandaag uitgegeven "Reis door de tijd van Harm Hindrik Warrink" haal ik een paar (opmerkelijke) feiten aan. Hij is geboren in Hesingen, een dorpje in Duitsland net over de grens van Twente. Zijn ouders hadden daar een boerenbedrijf, maar Harm had geen zin in een boerenbestaan en koos voor een economische opleiding in Silezië. In 1929 kwam hij definitief naar Nederland, beleefde de armoede van de crisisjaren, toen hij diverse commerciële banen had. Op 13 september 1939 trouwde hij met Claudia van der Vliet, de jongste zus van mijn moeder. Uit dit huwelijk werden na de oorlog twee zoons geboren. In de oorlog werd hij opgeroepen voor de Wehrmacht en werd hij in Frankrijk gestationeerd. Als pacifist weigerde hij op mensen te schieten, terwijl hij heel goed wist, dat hij daarvoor executie riskeerde. Hij ontkwam daar echter wonder boven wonder aan en hij deserteerde tijdens paasverlof. Vervolgens dook hij onder bij een boerenfamilie in Wierden. Zijn alias: Henk Wandelaar. Na de oorlog startte hij uitgeverij 'Agraar' (agrarische tijdschriften) en later ook drukkerij en uitgeverij 'Interprint' in Deventer. Tenslotte werd hij ook nog oprichter en directeur van de EAC (Economische Automobiel Club). Hij heeft veel landen bezocht, was actief in de vrijmetselarij en voor D'66, had een passie voor natuurbeheer en dan vooral bomen en hij was een dierenvriend. Bovendien was hij ook nog genealogisch geïnteresseerd, getuige zijn getekende stamboom uit 1996.

Sinds enkele jaren is oom Harm opgenomen in een verpleegtehuis. Zijn lichamelijke gezondheid is uitstekend, maar er is weinig of geen verbaal contact mogelijk. Dat is ook voor hemzelf ongetwijfeld heel erg triest, want kletsen kon hij altijd als de beste!

Familieimpressie

Mijn familie Hesselink is geen boeren- of buitenlui-, maar eigenlijk een typische burgerfamilie. Op een paar militairen na dan. Dat zal uit de rest van dit verhaal nog wel blijken. Als stamvader kan Herman of Harmen Hesselink worden beschouwd, die omstreeks 1620 zal zijn geboren en rond 1650 is getrouwd met Derksken Becking. Zij kregen waarschijnlijk 11 kinderen. Degenen, die van dit echtpaar afstammen worden door mij als "familie" beschouwd. Van hen zijn er nog ca. 50 personen met de naam Hesselink of Keppel Hesselink in leven (in het telefoonboek van Nederland komt de naam Hesselink ca. 600 keer voor!). Maar er zullen nog talrijke verre neven en nichten bestaan, die via een vrouwelijke lijn van Herman en Derksken afstammen.
Herman Hesselink (ca. 1620-ca. 1685) was stoffenwinkelier in Varsseveld en daarnaast schoolmeester en kerkmeester. Wanneer we kijken naar zijn zonen, dan tellen we er 7. Van Jan Matthias, Severein en Jan zijn nog nakomelingen in rechte mannelijke lijn in leven:

A. Jan Matthias, chirurgijn en gerichtsman te Zelhem. Geen gemakkelijk heerschap, zoals uit verschillende civiel rechterlijke archiefstukken blijkt. Zijn nageslacht is voor een deel nog generaties lang in Zelhem blijven wonen, maar een paar van zijn kinderen verhuisden naar Amsterdam en bleven daar. Zijn nakomelingen waren o.a. bakker, pachter van de Generale Middelen, gerichtsman, verwalter richter, winkelier, commissaris, grondeigenaar, burgemeester, ingenieur, gemeenteraadslid, koopman.
B. Severein, herbergier in het "Witte Paard" te Varsseveld. Zijn tak was en is heden ten dage de meest bloeiende en hij is ook mijn voorvader, evenals van alle mensen met de naam Keppel Hesselink. In zijn nageslacht komen o.a. de volgende beroepen voor:
18e eeuw: herbergier, bouwmeester, molenaar, rentmeester, predikant, stadholder, winkelier, schoolmeester, rijtuigschilder, tabakskoper, drukker, waagweger, bierdrager
19e eeuw: predikant, arts, fabrikant, wijn(groot-)handelaar, militair, scheepsklerk, schilder
20e eeuw: chemicus , jurist, ingenieur, generaal-majoor, planter, bedrijfsleider, luitenant kolonel, kunstschilder, houtvester, werktuigbouwkundige, vertegenwoordiger, ambtenaar , musicus, historicus, antiquaar, leraar, ondernemer, journalist.
Het is opvallend, dat vooral ook de Hesselink dochters in de regel "beste" partijen hebben gehuwd. Of ze altijd even gelukkig getrouwd waren kan ik helaas niet zeggen. De naam Keppel Hesselink is trouwens ontstaan, doordat Willem Frederik Hesselink zijn oudste zoon in 1811 de voornamen Herman Gijsbert Keppel meegaf (naar Christina Keppel, zijn moeder). Later in diens leven is de voornaam Keppel "opgeschoven" naar de achternaam. Dubbele namen waren in de eerste helft van de 19e eeuw in de mode. Enkele zonen, waaronder mijn overgrootvader Cornelius Dasse, hebben "Keppel" later weer laten vallen. Thans is de naam Keppel Hesselink in Nederland zeer zeldzaam, maar er bestaat ook nog een Italiaanse tak met deze dubbele naam.
C. Jan, kerkmeester te Varsseveld. Ook zijn nakomelingen verlieten grotendeels al vroeg de Achterhoek en kwamen in plaatsen als Leiden, Dordrecht, Amsterdam en Zaltbommel terecht. Beroepen in deze tak waren o.a. bierbrouwer en jeneverstoker, schoolmeester, kerkmeester/diaken, tinnegieter, wijnkoper, klerk, rechter, winkelier, timmerman, krankenbezoeker, deurwaarder, typograaf en steendrukker, toneelspeler, bankbediende, verificateur, journalist. Uit deze tak is ook de naam Van den Anker Hesselink afkomstig, die met de acteur Henri Louis van den Anker Hesselink in 1947 is uitgestorven.

De takken van de andere 4 zonen van Harmen en Derksken zijn hoogstwaarschijnlijk in rechte manlijke lijn uitgestorven, zodat er geen Hesselink naamdragers meer van in leven zijn. Het gaat om:

D. Evert was in krijgsdienst, waarbij hij een hand verloor en toen schoolmeester werd te Varsseveld (van 1680 tot 1715). Zijn nakomelingen komen via Aalten en Strijensas vooral in Rotterdam terecht. Enkele beroepen en ambten in deze tak: koster, kerkeraadslid, ambtenaar, practizijn, zaakwaarnemer, doodgraver, armbestuur. Deze tak is waarschijnlijk in 1850 uitgestorven.
E. Harmen (Hermanus) was marktmeester te Zutphen. Enkele van zijn kinderen gaan naar Amsterdam, anderen blijven in Zutphen wonen. Zijn achterkleindochter Johanna Hesselink (geb. 1772) is vermoedelijk de grootmoeder van de Groenlosche en Wageningse burgemeester Mr. Herman François Hesselink van Suchtelen (1852-1934).
F. Arnoldus bleef ongehuwd en kinderloos.
G. Engelbert was ouderling te Varsseveld. Zijn kleinzonen waren in Amsterdam te vinden en waren daar bakker en wijnkoper. Tak is waarschijnlijk in 1773 uitgestorven.

Bij deze korte impressie wil ik het laten. Ik stel mij namelijk voor, dat u geen prijs stelt op al te veel details en ellenlange verhalen op deze blog. Op aanvraag stel ik graag uitvoerige familiegegevens ter beschikking. Voor de familierelaties verwijs ik u naar de database.

Bij de afbeelding: Schilderij van Claude Monet met als titel "Impression: soleil levant" (Impressie: opgaande zon). Het geeft een impressie van de haven van Le Havre, gezien vanuit de werkkamer van de schilder. Voor het eerst getoond in Parijs in 1874. De titel heeft geleid tot de naam 'impressionisme' voor deze manier van schilderen, waarbij contouren zichtbaar worden gemaakt. Dat is ook wat deze familieimpressie beoogt.

Familie Nota van de Stam Hesselink

genoteerd 1799 Door G. van Holten doch 1801 door Jan Gesink de laatste tak verder uitgebreid.

"Harman Hesselink geboortig van Borken in Munsterland is in 1600 of de 17e eeuw om de Religie vertrokken naar Versseveld is aldaar kerkmeester geweest en eenen stoffenwinkel opgezet is de eerste stamvader geweest van eene talrijk geworden familie wonende bij den toren en onder deszelfs zoonen is eenen geweest genaamd Engelbert welke naast zijns vaders huis heeft gewoond wiens tak is uitgestorven en zijn kleinzoon Dirk Hesselink Bakker in het Gasthuis te Amsterdam. Severt of Sevrien heeft gewoond in het witte paard deszelfs tal is talrijk geweest doch thans uitgestorven op zeer weinige na uit welke gesproten zijn derzelfs kleinzoon Roelofs - 2e zoon Hendrik in leven Molenaar te Zelhem en naderhand te Deudekom wonende daarvan leeft nog een zoon Predikant te Warnsveld een ander zijnde een wijnkoper te Zutphen gehuwd aan eene Jufrouw Hoffman en eene dochter gehuwd aan Wouter Koops Dirk Janszoon te Deutichem. 3e Matthijs heeft gewoond te Zelhem heeft nagelaten een zoon genaamd Abraham welke twee zoonen heeft nagelaten genaamd Hendrik en Barend mede te Zelhem en eene talrijke familie hebbende benevens eene Dochter getrouwd geweest aan Marktvoord aan de Meulen te Almen. 4e Een zoon te Amsterdam gewoond van welke nog aldaar familie in leven is. 5e een zoon Evert welke in dienst is geweest en zijn hand heeft verloren naderhand Schoolmeester. 6e eene dochter Grietje genaamd boerin op Breukelder. 7e een zoon genaamd Jan deze is in zijns vaders huis gebleven en heeft verscheidene kinderen nagelaten
A als eene Dochter Aaltje genaamd gehuwd aan HJ Kolenbrander Holdrost
B Een zoon welke Tinnegieter is geweest te Amsterdam van wien nog nakomelingen zijn
C Harmen Schoolmeester alhier heeft vier kinderen nagelaten een zoon Gradus te Leiden en een Adolph, gewoond te Vorden, gehuwd geweest aan Rolyna Abbink doch Ziehier onder Appendix en eene dochter Harmanna gehuwd geweest te Gendringen aan Schoolmeester Aalting en eene dochter Bartha gehuwd geweest te Versseveld aan Warner Meuleman
D Evert heeft gewoond alhier is Brouwer en Geneverbrander geweest heeft nagelaten eene dochter genaamd Geertruyd gehuwd geweest aan den Schoenmaker Harmen Post en eene genaamd Elizabeth gehuwd geweest met Andries Koning
E Eene dochter Machteld genaamd gehuwd geweest aan de Chirurgijn Gerrit Planten heeft nagelaten acht kinderen
F Hendrik Jan is in zijns vaders huis gebleven en is gelijk zijn vader en grootvader kerkmeester geweest die heeft nagelaten twee dochters als Theodora en Geertruyd. Theodora is gehuwd geweest met Lourens Bekking in haar vaders huis hebben twaalf kinderen en daarvan zeven volwassen als
1. Hendriena Geertruyd gehuwd geweest aan Barend Luimes Ratstaak
2. Hendrik Jan gehuwd geweest aan Anna Geertruyd Prins
3. Aleyda Wendelina gehuwd geweest aan H.J. Kolenbrander.
4. Willem Predikant alhier gehuwd geweest aan M.E.W.Willink
5. Johanna Hermijna gehuwd geweest met Barend Hesselink te Zelhem
6. Gerharda gehuwd met G.W. Grutterink in haar ouders huis
7. Anna Geertruyd gehuwd met J.H.A. Prins te Aalten
De tweede dochter van H.J. Hesselink, Geertruyd thans nog in leven is gehuwd geweest aan den Holdrost Jacobus Bekking hebbende drie zoonen als Hendrik Jan wonende aan de Landeweert Gert Willem Predikant te Beest - Derk Adolph tegenwoordig Holdrost. Appendix.
G. de zoon van Harmen Hesselink Schoolmeester genaamd Adolph te Vorden, Rigter aldaar heeft tien kinderen verwekt / waarvan nog zes in leven zijn / als
1. Harmanus jong overleden
2. Johanna gehuwd geweest aan J.W. Wenink thans te Vorden aan haar 's vaders huis kinderloos
3. Arnoldus Schoolmeester geweest te Aalten gehuwd aan Berendina Huinink hebbende een zoon Adolph eene dochter Hendrica Gesijna eene dochter Caatje genaamd
4. Dersken gehuwd te Zutphen aan Richard Terink Bakker hebbende 4 kinderen als een zoon en drie dochters
5. Petronella Helena ongehuwd in haar ouders huis
6. Hillebrand Timmerman in Amsterdam gehuwd kinderloos
7. Evert krankenbezoeker te ZBommel gehuwd aan Bastiaantje van den Anker hebbende drie zoons als Hendrik, Rolynus en Adolph
8. Anna gehuwd geweest aan G. Phoel op Beerschoten aan de Bilt nalatende 2 kinderen een zoon Philip en eene dochter Rolyna
9. Christina gehuwd aan Jan Gesink Schoenmaker te Versseveld hebbende vier kinderen als Christiaan, Adolph, Anna en Gerrit
10. Nog eene dochter jong overleden
De andere zoon van Harmen Hesselink Gradus te Leyden heeft een zoon en twee dochters nagelaten van welke nog eene dochter in leven thans te Hengeloo."

Zo zie je maar weer, ook 200 jaar geleden bestond onder de burgerij al belangstelling voor genealogie. Het is dus niet zo, dat het alleen een liefhebberij, dan wel statussymbool,van de adel was.

Vastlopers

Soms zoek ik al jaren zonder enig succes naar gegevens over een bepaalde persoon. Echte vastlopers dus. Kunt u de motor weer vlot trekken? Kijkt u eventueel nog even in de database voor de verdere relaties:

PHILLIPSON x LATTEN: Nicolaas Hendrik Phillipson (geb. ca. 1700) en zijn vrouw Sara Latten of Latting. Vanaf ca. 1725 woonden zij in Naarden, waar zij in 1732 overleed. Wie heeft gegevens van voor 1725?
BOEKHORST x TIJSENS: Wie waren de ouders van Hendrik Boekhorst en van zijn vrouw Johanna Tijsens? Zij (onder-)trouwden in 1695 in Zutphen en Deventer.
"ZIJP IN HET HESSEN": Jurriaan ('Iwan') Jorda(a)n moet ca. 1755 in 'Zijp in het Hessen' zijn geboren. Welke plaats wordt daarmee bedoeld? Vermoedelijk omgeving Kassel.
AENSORGH: Begin 17e eeuw woonden mensen met de naam Aensorgh/Aensorgen in Dordrecht en Brielle. Ongetwijfeld aan elkaar verwant, maar waar zit de 'missing link'?
VAN BAALEN: Marietje van Baalen tr. Alkmaar 8-1-1764 Willem Venker. Eventueel is zij een dochter van Marcus van Baalen en Amerante Jacoba Pieters. Wie kan dit bevestigen? En waar kwamen deze dan vandaan? Afgaand op de namen van haar kinderen zou haar vader ook een Johannes kunnen zijn.
VAN IRTE: De Amsterdamse wijnkoper Lambert van Irte/Jerten zou rond 1687 in Zwolle geboren moeten zijn, maar een doopinschrijving is daar niet te ontdekken. Zelfs de familienaam komt in deze tijd niet voor (wel enkele eeuwen eerder, zelfs met dezelfde voornaam!). Wie kent zijn ouders?
VAN KESTEREN x VAN STADEN: Nadere gegevens over het echtpaar Cornelis Woutersen van Kesteren en Anna Maria van Staden zijn niet te vinden. Zij zijn rond 1690 getrouwd, mogelijk te Veenendaal. Op 6-3-1692 lieten zij daar dochter Marretien dopen, zoon Jan zou in Amersfoort geboren moeten zijn. Mogelijk Luthers. In de Gelderse plaats Kesteren geen passende Cornelis Woutersen gevonden.
VAN DER MAEDE: Adriaen van der Maede/Maade/Made ging op 30-1-1768 te Oosterhout (NB) in ondertrouw met Cornelia Damen. Hij zou afkomstig zijn van Terheijden, maar ik kan hem daar niet ontdekken in de archieven. Wie helpt?
DE VRIJ:Wie zijn de ouders van Neeltje Daniels de Vrij, die rond 1732 trouwde met Andries Willems Venker, vermoedelijk te Alkmaar? De wijnkoper Daniel de Vrij (begr. Alkmaar 29-9-1752) en Maartje Cornelis Speelder zijn het in ieder geval niet! Het kan heel goed zijn, dat Daniel is gedoopt te Amsterdam op 7-12-1689 als zoon van Daniel de Vrij en Neeltje Teunis. De namen van de kinderen van Neeltje Daniels sluiten hier naadloos bij aan!

Genealogie Hesselink

Sinds meer dan 15 jaar houd ik mij tamelijk intensief bezig met de familiegeschiedenis Hesselink. U kunt doorklikken naar een impressie van mijn familie, die oorspronkelijk uit het dorp Varsseveld in de Gelderse Achterhoek komt. Nou ja, volgens sommige bronnen voor ca. 1600 uit Borken of omgeving. De "Familie Nota van de Stam Hesselink" uit 1799 maakt hier ook gewag van. Of het klopt? Ik waag het te betwijfelen. Trouwens, ook mensen met de naam Keppel Hesselink, van den Anker Hesselink en wellicht ook Hesselink van Suchtelen horen erbij. Voor de genealogische strukturen verwijs ik u naar de database. De familienaam is in dit bestand voor 1811 trouwens consistent weergegeven als 'Hesselink', ook wanneer er in feite in de akte een andere schrijfwijze is gebruikt (Het komt zelfs voor, dat in een en dezelfde akte meerdere schrijfwijzen voorkomen, zoals Hesselinck, Hesseling, etc.!).

U kunt ook een beschrijving van het huismerk en het familiewapen lezen. Daarbij ben ik zeker geen heraldisch deskundige. Wie het dus beter weet mag het zeggen.

Een groot deel van de tijd, die ik in archieven heb doorgebracht is gebruikt voor het zoeken naar personen met de naam Hesselink, die tot "mijn" clan behoren. In Amsterdam, Rotterdam en vele andere plaatsen vond ik echter ook andere personen met de naam Hesselink, Hesselinck, Hesseling, Hesselingh, Klein Hesselink, Klijn Hesseling, etc., waarvan ik de gegevens heb genoteerd en in een database van bijna 2000 "losse vogels" vastgelegd. Heel vaak wordt hierbij de herkomst vermeld, wat tot verrassende vondsten kan leiden. Ik stel deze losse vogels graag ter beschikking, maar wil er wel op wijzen, dat ik geen verdere informatie kan verstrekken. Om het beter hanteerbaar te maken heb ik het bestand gesplitst in vrouwen en mannen.

Van mede-genealogen heb ik gegevens gekregen van Hesselink families, die niet tot de mijne behoren. Bv. uit Winterswijk, Sinderen, Groningen en Friesland. Vraagt u maar! Een ander hulpmiddel in uw eigen onderzoek is eventueel een lijst met vermeldingen van de naam Hesselink in het telefoonboek van Nederland uit 1989.

Helaas heb ik weinig tot niets over Hesselink families uit Twente en Drente in de aanbieding. Dat geldt ook voor een aantal plaatsen in de Achterhoek, zoals Hengelo, Borculo, Neede, Eibergen. En vrijwel niemand in mijn collectie was Rooms-Katholiek.

Zin in een Hesselink DNA test? Ik wel misschien.

Tenslotte: De naam Hesselink komt in Nederland best wel vaak voor. Op een kaartje kunt u de verspreiding bekijken. Niet meer dan ongeveer 5% van het totaal kan tot mijn familie worden gerekend.

Voor gevorderden

Als 'genealogie voor gevorderden' mag je gerust het wetenschappelijke artikel van Sigrid Weigel "Genealogy - On the iconography and rhetorics of an epistemological topos" typeren. Mij is gebleken, dat het geen eenvoudige lektuur is. Zo gevorderd ben ik dus ook weer niet. Dat ligt niet alleen daaraan, dat het Engels doorspekt is met vaktermen. Laat dit u niet ervan weerhouden, op de link naar het artikel te klikken, want alleen al de deels middeleeuwse afbeeldingen zijn het aanzien meer dan waard (bijgaande illustratie is er een van). Ook een verdere bestudering van de inhoud van het artikel is zeker aan te bevelen, met de nadruk op bestudering. Het gaat met name over de geschiedenis van het weergeven van genealogische structuren door middel van schema's, overzichten en iconografie, waarbij de boomvorm centraal staat. Met een goede kennis van de Engelse taal , en daarnaast een goed woordenboek en/of lexicon, moet het uiteindelijk wel lukken. Ikzelf ga er nu mee aan de slag! Wellicht kom ik er later op deze plek nog eens op terug. U ook?

Moederreeks

Stamboomonderzoek kan diverse vormen aannemen. Het meest komt waarschijnlijk de kwartierstaat voor, waarbij de onderzoeker begint bij bv. zichzelf en dan gaat vaststellen, wie zijn ouders (2), grootouders (4), overgrootouders (8), betovergrootouders (16) enzovoort waren. Populair is ook de genealogie (of nakomelingenoverzicht) van een persoon, die leefde in het verleden. In mijn geval is dat bijvoorbeeld Harmen Hesselink (1619-ca. 1685), die getrouwd was met Derksken Becking. De eenvoudigste vorm is misschien wel de stamreeks. Dit is een overzicht van ´de vader van de vader´. Van mij uit geredeneerd dus mijn vader, diens vader, diens vader, etc., tot dat je uitkomt bij de oudst bekende voorvader. Kenmerkend in verreweg de meeste gevallen is de eensluidende familienaam, in elk geval vanaf 1811 (daarvoor kan het anders zijn, want niet altijd werd een vaste familienaam gevoerd). Dat maakt het tot een overzichtelijk geheel en het aantal personen blijft zeer beperkt. Een variant van de stamreeks, die in de laatste jaren steeds meer aandacht krijgt (en verdient!), is de zg. moederreeks. Daarbij gaat het dus om ´de moeder van de moeder´. Die hebben steeds weer een andere familienaam uiteraard. In mijn geval zijn dat achtereenvolgens, te beginnen bij mijn moeder: van der Vliet (1908-1965), Snel (1878-1943), Duinker (1852-1924), Venker (1815-1887), van Leeuwen (1786-1869), Habbie (1747-1832), Scheeper (1708-na 1754), Beeking (ca. 1678-na 1742). Verder terug ben ik in deze reeks nog niet gekomen. De details zijn terug te vinden in mijn database. Het spreekt bijna vanzelf, dat er bij iedere vorm ook weer varianten mogelijk zijn, bv. inclusief broers en zussen en misschien zelfs met hun partners en kinderen. The sky is the limit, maar mijn advies aan u is, wanneer u beginnend genealoog bent, stel beperkingen aan de groep, die u bij uw onderzoek wilt betrekken. Anders wordt het al gauw onhanteerbaar.

Van Ineke Smit kreeg ik een dezer dagen een afbeelding van haar geborduurde moederreeks toegestuurd. Een idee ter navolging? De moeders hebben het verdiend, en zeker die van mij. Alleen, mijn borduurkunst is nogal beperkt....

Familiearchieven.nl

Wegwijzers voor internet genealogie zijn er in alle soorten en maten. Denk alleen maar eens aan genealogie.startpagina.nl en soortgenoten, of aan Geneaknowhow.net. Het zijn er te veel om op te noemen. Een nieuwe loot aan de (stam)boom is familiearchieven.nl van Carla van Beers. Het bijzondere daaraan is, dat het niet alleen maar om stamboomonderzoek gaat, maar ook verwante gebieden erbij betrekt. Carla schrijft: "een gids en een verzamelsite voor iedereen met interesse voor geschiedenis en nieuwsgierigheid naar verhalen met een historisch en persoonlijk perspectief". De vormgeving vind ik daarbij erg aantrekkelijk. Zo zijn er o.a. rubrieken over brieven, fotografie, egodocumenten, bronnen, reisverhalen, dagboeken. Inderdaad allemaal interessant om de familiegeschiedenis niet alleen handen en voeten, maar ook gezichten te geven. Voor zover ik het kan bekijken bevat de site geen eigen materiaal, maar is het een verzameling links in een modern jasje.

Zelf heb ik natuurlijk ook een eigen favorietenverzameling opgebouwd. Een heel klein gedeelte daarvan bevindt zich op de ´Hesse-LINKS´ pagina op mijn genealogische website.

De schepping

"En God schiep de genealogen, man en vrouw schiep hij hen. En de genealogen zorgden voor nageslacht (zij waren immers man en vrouw?) en toen wilden alle genealogen weten, waar zij vandaan kwamen, omdat het zo moeilijk was om uit te vinden, waar ze naartoe gingen. De genealogen wilden vooral weten, waarom ze waren, zoals ze waren en ze keken daarbij ook naar hun voorgeslacht. Alles werd hen nauwkeurig mondeling overgeleverd en soms was er ook wel eens iemand, die iets opschreef. En het was avond geweest en het was morgen geweest, en het ging zo maar door en door. Maar het werd steeds ingewikkelder, de genealogen huwden niet-genealogen en ze raakten het genealogische spoor bijster. De geschiedenis werd langer en vager. Hier wist iemand wel iets, en daar een ander, maar ze wisten niets van elkaar. Ze schreven op wat ze wisten, speurden in plaatselijke archieven, correspondeerden erop los en hielden hun gegevens nauwkeurig bij. Toen ontdekten ze de computer en het nut daarvan om het allemaal overzichtelijk te houden. Vervolgens kwam de GROTE DOORBRAAK: de genealogen gingen hun computers met elkaar verbinden en iedereen uit de hele wereld kon daaraan meedoen. Zo bleek, dat ze samen eigenlijk een heleboel wisten en ze konden elkaars gegevens ook nog controleren en corrigeren. Ze trokken conclusies en kwamen samen tot nieuwe genealogische vondsten, die weer tot nieuwe vraagstukken leidden. Want ze wilden weten: wie is de vader en wie is de moeder? Ze probeerden het samen op te lossen. Om die ene vraag te kunnen beantwoorden: "Wie ben ik?" En de genealogen leefden weliswaar niet langer, maar wel gelukkiger."

Dit was mijn antwoord op de vraag van Bob Coret voor een "1 question interview": "Wat heeft internet de beoefenaars van genealogie gebracht (of wat gaat het brengen)?" Diverse andere mensen hebben al gereageerd, anderen zullen dat zeker nog doen. Nog een reden om Blog Coret in de gaten te houden!

Illustratie: Middenpaneel van "De Tuin Der Lusten" van Jeroen Bosch.