In een dagboek, dat rond 1860 is gestart, bevind zich voorin bijgaand portret van een vrouw en profile. Erbij wordt vermeld, dat het een van de voorouders zou zijn, maar de naam is niet bekend. Graag hoor ik meningen, in welke tijd deze vrouw geleefd heeft. De kledingkenmerken zouden daarbij kunnen helpen. Zelf heb ik hier ook wel een idee over, maar ik wil niemand beinvloeden door die nu al te uiten. Als regio zou gedacht kunnen worden aan de Achterhoek.
Een groot deel van mijn verzameling heb ik inmiddels gedigitaliseerd, de rest volgt in de komende maanden. Daarna wil ik alles op het web zetten om de hele wereld ervan te kunnen laten genieten. Maar het zou natuurlijk het mooiste zijn, wanneer iedereen, die relevante documenten in zijn of haar bezit heeft, hieraan zou deelnemen. Zo kan op een centrale plek alles bij elkaar worden gebracht. Nou realiseer ik mij zeer wel, dat zoiets kwetsbaar is. Mocht mij bijvoorbeeld iets overkomen, waar blijft het dan allemaal? Vandaar dat het wellicht beter zou zijn de collectie onder te brengen in een familiestichting of -vereniging. Alles wordt dan eigendom van, of wordt beheerd door, die stichting c.q. vereniging. Ik roep alle geinteresseerden op zich bij mij te melden om gezamenlijk plannen in deze richting te ontwikkelen. Als alternatief kan gedacht worden aan een schenking van het materiaal aan een externe partij (zoals het CBG in Den Haag), maar kwijt is kwijt en in deze moderne tijden kan alles gewoon het beste via internet aan de wereld worden getoond.
Meer over familieorganisaties o.a. op de website van de N.G.V. en die van Carla van Beers.
Afbeelding: Liesbeth Williams
Van weinig mensen zal het leven zo goed zijn gedocumenteerd als van Herman, hier op de foto afgebeeld toen hij nog geen jaar oud was. Het was maar een kort leventje, dat duurde van juli 1870 tot februari 1873. Zijn vader Willem heeft het in zijn dagboek uitvoerig beschreven. Herre, of ook wel Herri, zoals hij liefdevol werd genoemd, was dan ook het eerste kind van een paar trotse ouders. De zeer voorspoedige bevalling, de doop door ds. Sannes (volgens vader was ds. Zanik een betere naam), de ontwikkeling van baby naar peuter ('putter'), het aanvankelijk late praten, maar later als Bruggemans.... Het wordt liefdevol en soms humoristisch uit de doeken gedaan. Een trotse vader van een gezonde en stevige knul. En plotseling wordt het krantenknipsel met de overlijdensadvertentie in de tekst van het dagboek opgenomen: "Ons lief zoontje overleed heden". Pas 3 weken later is vader Willem in staat op te schrijven, wat er aan de hand was geweest. Al een hele poos was Herre wat verkouden en lusteloos geweest. De dokter kon niets ernstigs vaststellen en dacht aanvankelijk aan problemen met het doorkomen van de kiezen (terwijl het in werkelijkheid hersenontsteking was! De symptomen zijn vaak wel erg moeilijk te duiden). Toen hij doorhad, wat er werkelijk aan de hand was, schreef hij ter verlichting een warm bad voor, waarin Herre tot aan zijn borst moest zitten, een bloedzuiger voor en achter en zuurdeeg aan de voeten*. Dat was het dan, na enkele dagen stierf de jongen, vader heeft het snelle aftakelingsproces van half uur tot half uur vastgelegd.
Laten we nu het tweede portret bekijken, net als het eerste gemaakt door de fotograaf Johannes Ephraim te Arnhem. We zien Herre op de grond zitten, de ogen gesloten. Slaapt hij? Hij zou toch niet dood zijn? Zijn de ouders met het lijkje gaan zeulen naar de woonkamer of zelfs naar de studio van de fotograaf? Het dagboek geeft antwoord: "Wij lieten 1 portrait maken in zijn bedje na zijn dood door Ephraim, die het hoofdje later zette op 1 portret van zijn kind, met de kleeren van Herre aan, en dat vrij goed werd". Photoshoppen noemen we dat nu. Kent iemand andere voorbeelden uit die tijd?
* Volgens het Nederduitsch taalkundig woordenboek werd zuurdeeg gebruikt om 'de kwade vochten af te leiden'.
Zoals in een eerder bericht al aangegeven ben ik enige tijd geleden overgestapt op andere genealogische software, nl. Reunion, dat voor de Mac is ontwikkeld. Inmiddels ben ik daar aardig aan gewend en denk ik nog maar weinig aan Pro-Gen, dat mij vele jaren trouw heeft gediend. Een groot voordeel van Reunion is de mogelijkheid om multimedia bestanden op een zeer eenvoudige manier te koppelen aan een persoon of een gezin. Nou ben ik in de gelukkige omstandigheid een zeer groot aantal historische en genealogisch relevante originele foto's te bezitten, dan wel scans daarvan. Ook scans van originele documenten zoals notariële akten, vaak opgeslagen als pdf document, behoren tot mijn collectie en laten zich evengoed koppelen aan personen en/of gezinnen.
Een ex-libris is een boekmerk, een plaatje, dat voorin een boek wordt aangebracht, en betekent letterlijk "uit de boeken (verzameling) van". Ik heb zo de indruk, dat een ex-libris de laatste tientallen jaren uit de mode is geraakt. In vroeger tijden werd een ex-libris vaak gebruikt. Het leuke daarbij is, dat het meestal veel zegt over de persoon, die het ex-libris heeft gemaakt of heeft laten maken. In oude documenten van mijn grootmoeder kwam ik haar ex-libris tegen, het is hier afgebeeld. Wat zien we daar? Ten eerste haar levensmotto Ad Vitam. Ik vertaal het maar even met "voor het hele leven" of, met een knipoog naar frater Venantius, met "Zeg maar ja tegen het hele leven". Mijn grootmoeder is oud geworden, bijna 93. Ik beweer altijd dat, wanneer ze haar heup niet had gebroken, ze nu nog zou hebben geleefd (ze zou op 26 april 135 jaar zijn geworden!). De brandende kaars, die als het ware in de hemel reikt is een sterke verwijzing naar haar religieuze instelling, waar ze zelfs haar beroep van heeft gemaakt. Ze was, zoals uit haar Acte van Bekwaamheid blijkt, godsdienstonderwijzeres bij de Nederlandsche Protestantenbond en wel in Arnhem vanaf 1897 tot haar huwelijk in 1906. Gedurende haar latere leven heeft zij vanwege haar grote kennis van bijbelse zaken menig predikant tot wanhoop gedreven. Ze meende het beter te weten, en meestal terecht.....
Het onderste deel duidt op haar passie: werken met textiel. Zij kon zeer goed spinnen en weven. Haar talent zal zij hebben geërfd van haar vader, die in Middelburg een grote textielzaak bezat en o.a. Walcherse stoffen maakte en verkocht. Maar ook hier een duidelijke wenk: De waterketel boven het vuur is een symbool voor het eeuwige vertrouwen op God.
Hoe zou uw eigen ex-libris eruit komen te zien?
'Jij kent Keetje niet!' viel de ander zijn vriend in de rede. 'Bij alle goden! Jij kent Keetje niet. Keetje! Keetje heeft het fijnste, het netstbesnedene bekje van alle Noordbrabantse meisjes, die ik ken. Keetje heeft het rankste figuurtje, de liefste voetjes, de kleinste handjes en kuiltjes op elke vinger. En dan dat blanke gezichtje, die grote blauwe ogen, die zo doordringend kijken kunnen. O, die hupse Keetje, die zó lief praat en zó lief lacht…'
Hildebrand, Camera Obscura, hoofdstuk "Het Noord-Brabantse meisje". Keetje moet een jaar of 25 zijn geweest, toen zij een onuitwisbare indruk op de 7 jaar jongere theologiestudent Nicolaas Beets (alias Hildebrand) maakte. Ongeveer twee jaar eerder had zij de herberg van haar ouders gekocht, haar vader's gezondheid liet te wensen over, haar moeder bleef wel in het bedrijf werkzaam.
Als je Hildebrand zo leest, was het de moeite waard geweest in die tijd geleefd te hebben. Dat vinden kennelijk alle Oosterhouters ook. In Oosterhout is Mooie Keetje nog steeds een icoon, het uithangbord van de stad. Sinds 30 jaar staat er zelfs een standbeeld van haar. Dat vonden ook de koningen Willem II en III, die een hartelijke relatie (en misschien wel meer dan dat) met haar hadden. Heel veel meer over Mooie Keetje is te lezen op o.a. de site van de Heemkundekring De Heerlijkheid Oosterhout. Schitterende lectuur. Keetje heeft zelfs een eigen website.
De eigenlijke naam van Mooie Keetje was dus Anna Cornelia van der Maade. Laat zij nou een jongere broer hebben gehad, de in 1813 geboren Adriaan! Voor mij is hij eigenlijk nog belangrijker dan zijn zuster, want hij zou de overgrootvader worden van mijn schoonmoeder Johanna Petronella van der Maade (1914-1995). Daarmee is hij ook een voorouder van mijn kinderen. Schoonmama was een echte Brabantse (die zou trouwen met een echte Fries...). Ik vraag mij af, of zij bepaalde trekken had van Mooie Keetje, die verre oudtante. Keetje werd kennelijk vooral ook geroemd vanwege haar prachtige, grote blauwe ogen. Hoewel mijn schoonmoeder op anderen vooral indruk moet hebben gemaakt vanwege een ander lichaamsdeel ("Jo met de mooie benen"), had ook zij, naast zwarte lokken, blauwe ogen, die je diep konden aankijken. En mijn eigen jongste dochter's grootste kapitaal zijn haar grote blauwe kijkers, waarmee zij de wereld verovert, dan wel betovert. Zijn grote blauwe ogen dan toch erfelijk?
Het zal rond 1991 zijn geweest, dat ik mijn eerste genealogische software aanschafte en als lid van de NGV lag de keuze toen voor de hand: GD90. Na verloop van tijd voldeed het programma echter niet meer. De uitvoer was best mooi, maar het invoeren was soms een crime, vooral van langere stukken tekst als opmerking bij een bepaald invoerveld. Als opvolger diende zich Pro-Gen aan, dat ik nog steeds gebruik. Het is een uitstekend programma, maar zeker optisch hopeloos verouderd. Het heeft namelijk geen grafische interface, omdat het nog helemaal DOS gebaseerd is. Wel draait het goed op alle 32-bits Windows versies. Het koppelen van mediabestanden (zoals foto's) aan een persoonsrecord vind ik bijvoorbeeld maar een moeizame bezigheid. Al jaren en jaren wacht ik op een Windows versie van Pro-Gen en de Markelose makers ervan zeggen binnensmonds ook al jaren en jaren daaraan te werken, maar het blijft volstrekt onduidelijk, of en wanneer het echt daarvan komt. Heel wat andere software heb ik getest, maar aan alle zaten haken en/of ogen. Amerikaanse programma's werken niet volgens Nederlandse gebruiken. Zo worden voorvoegsels van de achternaam genegeerd en wordt een naam als Van der Berg in een index onder de letter V vermeld. Ik vind dat zeer ergerlijk. Het Nederlandse Aldfaer is gratis en krijgt goede kritieken, maar ik kan er maar niet aan wennen. GensDataPro, een verrre nazaat van GD90, vind ik te ingewikkeld en te weinig intuitief. Afgezien van alle haken en ogen van de diverse programma's zie ik op tegen het omzetten via Gedcom van de gegevens van Pro-Gen naar het eventuele nieuwe programma. Dat gaat namelijk niet altijd vlekkeloos en is handmatig verbeteren vaak noodzakelijk. Bij een bestand van >11000 personen is dat nauwelijks te doen. Vandaar ook mijn jarenlange, maar vergeefse wachten op de Windows-versie.
Sinds mijn laatste verjaardag is alles anders. Toen kreeg ik namelijk een nieuwe computer geschonken en wel een Mac mini (bijgenaamd 'het koekblik van Apple'). Ik stop dus geheel met Windows (wat een zaligheid zal dat wezen!) en ga geheel voor de Mac. Nu moest ik dus wel Pro-Gen gaan vervangen en ik kijk uit naar het werken met Reunion. Bij elkaar kost dat wel meer dan €100, maar dan heb je ook echt wat moois. Vele jaren geleden, toen Reunion nog geschikt was voor Mac en PC (!) had ik al eens daarnaar gekeken en ik was meteen enthousiast. Korte tijd later was het echter alleen nog verkrijgbaar als Mac programma. De Windows versie zou verder door het leven gaan als Generations (met alle Amerikaanse ongewenste eigenschappen van dien; inmiddels is het vrijwel van de markt verdwenen). Voordeel van Reunion is de beschikbaarheid van een goede Nederlandse ondersteuning en een Nederlandse taalmodule met dito conventies. Een stuk goedkoper is iFamily, waar ik een proefversie van heb gedownload. Misschien zal ik er bepaalde mogelijkheden van gaan gebruiken. Mijn ontdekkingsreis in het Mac gebeuren en Reunion in het bijzonder is begonnen. Van der Berg verschijnt al onder de B!
Tot mijn dagelijkse activiteiten behoort ook het speuren op het internet naar gegevens over familieleden. Zo tikte ik vandaag maar weer eens "Keppel Hesselink" in het zoekvenster van Google in en ging ik door de lange lijst met resultaten. Daarbij viel mij de website ter herinnering van omgekomen krijgsgevangenen in de Tweede Wereldoorlog, Zuid-Oost Azië op. In de lijst van opvarenden van het ms. Poelau Bras, dat in de Indische Oceaan door de Japanners tot zinken was gebracht op 7 maart 1942, kwam de naam mevrouw Keppel-Hesselink voor (hoe de ondergang van het schip is verlopen staat in een Wikipedia artikel. Bekijk daar ook de externe links). Verdere gegevens over haar waren niet bekend. Uiteraard ben ik in mijn persoonsbestand gaan zoeken, wie zij kon zijn geweest en ik kwam tot de conclusie, dat het zeer waarschijnlijk Anna Cornelia Lucretia Elisabeth Keppel Hesselink-Diehl betreft. Zij is rond 1881 geboren in Rijssen, waar haar vader predikant was. Zij zal ca. 1915 in Ned.-Indië (of in Nederland met de handschoen) zijn getrouwd met Jacob Herman Keppel Hesselink. In 1929 werd zij benoemd tot directrice van het Nederlands Zeemanstehuis in Genua. Daarna is zij voor mij buiten beeld geraakt. Tot vandaag dan wellicht.
Naar aanleiding van mijn weblog en in het bijzonder ook van mijn genealogische database krijg ik soms mailtjes uit zeer onverwachte hoek. Zo ook een paar weken geleden, toen zich de militaire attaché van de Nederlandse ambassade in Kiev (de hoofdstad van Oekraine) bij mij meldde. Hij vroeg mij, of ik iets meer wist over H. Keppel Hesselink, die in 1942 was begraven op een kerkhof in Ivano-Frankivsk, dat indertijd Stanislau heette. Tot zijn taken behoorde namelijk ook de zorg voor de 6 Nederlandse oorlogsgraven in de Oekraine (de namen heb ik vermeld in een commentaar bij de bericht) en op 2 april zou de ambassadeur samen met hem en de honorair-consul een krans willen leggen op de 4 graven in Ivano-Frankivsk, dat vele honderden kilometers van Kiev is verwijderd. Zijn informatie over H. Keppel Hesselink was verre van compleet.
Gelukkig kon ik hem helpen met een paar gegevens en ook met foto's van Hendrik Keppel Hesselink. Verder kon ik de attaché in contact brengen met een kleinzoon, die zeer ontroerd was en ook veel aan informatie kon bijdragen. Deze was zelfs al bezig een artikel over zijn grootvader te schrijven. Hendrik (maar voor zijn familie en vrienden heette hij altijd 'Pum' en zo zal ik hem hier ook noemen) was in Stanislau geinterneerd in een kamp, samen met 2000 andere Nederlandse legerofficieren. Over het leven in dit kamp bestaat een uitgebreide website. Pum had de rang van luitenant-kolonel en was commandant van de School voor Reserve Officieren der Bereden Artillerie (S.R.O.B.A.) in Ede. Hij was een uitstekend ruiter.
Op 15 mei 1942 werd Pum geïnterneerd en in augustus op transport gesteld naar Stanislau. De treinreis zou 6 dagen duren. Al een maand later werd hij ziek en overleed hij in het plaatselijke ziekenhuis in de vroege ochtend van 29 september. Volgens de kopie van zijn overlijdensakte, die zich bevindt in de zg. Duitse akten bij het CBG in Den Haag, was de doodsoorzaak hersentrombose, maar in werkelijkheid moet het appendicitis (blindedarmontsteking) zijn geweest. Hij is op het plaatselijk kerkhof begraven en de Duitsers hebben van het vers gedolven graf een foto gemaakt, om deze aan de nabestaanden te kunnen sturen.
Op 2 april 2009 vond het reeds genoemde bezoek aan de begraafplaats in Ivano-Frankivsk plaats en de militaire attaché heeft daar o.a. bijgaande foto van het graf gemaakt.
