Vandaag een bijzondere foto uit 1925, genomen in Sneek, Jousterkade. Aanrijding tussen stoomtram en een vrachtauto van de firma Van der Meulen. Chauffeur is Tiemen van Gorkum en de bijrijder is Jan Calf. Politieagenten zijn Van Dijk (links) en Lambertus Stilma (rechts). Stilma (geb. Tirns 1888, overl. Mijdrecht 1961) was opperwachtmeester van de rijkspolitie en de grootvader van mijn vrouw Elly.
150b-739949.gif)
150ret1-770702.gif)
In mijn kwartierstaat komen nogal wat Texelaars voor. Geen wonder: mijn overgroot-moeder heette Antje Duinker (1852-1924). Op de ene foto is zij afgebeeld, het andere portret is van haar man Tobias Snel (1843-1913). Zelf is zij in Amsterdam geboren, maar haar grootvader was nog loods op Texel. Dat was voor de tijd, dat het Noordhollands Kanaal werd gegraven, want toen kwam de klad in dat beroep. Deze grootvader was getrouwd met een meisje Kok, ook al een onvervalste Texelse uit een loodsenfamilie. Het volgende verhaal betreft haar oom Jan Dirksz Kok. Lees en huiver!
Gravure naar een tekening uit 1781 van Carel Frederik Bendorp (1736-1814)
Vlak na de Slag bij de Doggersbank op 5 augustus 1781 verzeilde de Texelse loods Jan Dirksz Kok 's lands schip "Prins Willem". Op 14 september van dat jaar raakte het oorlogsschip aan de grond op de Zuiderhaaks. Zoals gebruikelijk was, werd niet de kapitein Nicolaas de Bruijn maar de loods verantwoordelijk gehouden voor dit ongeval. Hij werd direct geboeid naar een van de andere landsschepen gebracht, die toen bij Texel lagen. Later werd Jan Kok eerst vervoerd naar "de Admiraal Generaal" en daarna werd hij gevangen gehouden op het schip "de Princes Royaal". Aanvankelijk was hij aan handen en voeten geboeid, maar na een poosje mocht hij overdag zonder boeien op het schip rondlopen en sliep hij 's nachts geboeid aan de handen in een hangmat. Op 19 en 25 oktober werd hij door de krijgsraad aan boord van 's lands schip "de Boreas" in het Nieuwediep verhoord. Al die tijd zette hij geen voet aan wal. De situatie waarin Jan Kok verkeerde was hoogst uitzonderlijk. Normaliter zou de Texelse baljuw het voorval gemeld hebben aan de Commissarissen van de Pilotage, waarna Jan zich bij hen had moeten verantwoorden voor zijn handelen. De commissarissen werden echter buiten spel gezet door de Hoge Zeekrijgsraad, die op 1 november aan boord van "de Zwaluw" uitspraak deed. Jan werd veroordeeld wegens zorgeloosheid en onverschonelijke desattentie, waardoor hij het land een important nadeel had toegebracht. Volgens de uitspraak van de krijgsraad kreeg hij de volgende straf:
- drie maal van de ra vallen
- daarna strengelijk geleerd
- ontzegging van zijn loodsmanswerk
- betaling van de kosten van het proces en van de hoge zeekrijgsraad
Aldus geschiedde, waarna Jan al snel weer op Texel terugkeerde. De krijgsraad had Jan Kok zijn loodsboekje (loodsmansordonnantie) en loodsteken afgenomen. De Commissarissen van de Pilotage weigerden echter deze aan te nemen. Volgens de commissarissen was Jan door hen aangesteld, en konden zij hem alleen uit zijn ambt ontzetten. In feite accepteerden ze het gezag van de krijgsraad niet, en dit staafden ze ook met een aantal eerdere gevallen waarbij een loods een 's lands schip had verzeild. De commissarissen deden zelfs hun beklag tijdens een audiëntie bij Willem, de prins van Oranje. De uitspraak van de krijgsraad werd niet teruggedraaid, maar wel werd afgesproken dat dit geval niet beschouwd zou worden als jurisprudentie.
In de zomer van 1782 verscheen Jan Kok bij de vergadering van de commissarissen met een verzoek tot rehabilitatie. Aangezien hij niet door hen was gestraft, konden ze daar niet toe overgaan, maar ze ondersteunden zijn verzoek wel met een brief."
Bron: RANH Pilotage inventarisnummer 4.
© Miriam Klaassen 2001
(Zie verder de Texel pagina van Miriam Klaassen)
De familie Hesselink / Keppel Hesselink was in Arnhem vanaf ca. 1885 op sportief gebied zeer aktief. Zo was ze betrokken bij de oprichting van de voetbalclub Vitesse. De Vitesse site vertelt hier meer over. De genoemde Willem Hesselink was trouwens tijdens zijn studietijd in München speler/trainer èn president van FC Bayern München. We hebben het dan over de jaren ca. 1903 tot 1906. Maar ook andere leden van de familie konden een aardig balletje trappen, getuige deze foto uit 1900-1901, waarop het team van Go Ahead Wageningen staat afgebeeld. Dit was een van de verenigingen, waaruit het nog steeds bestaande GVC (Go Ahead Victoria Combination) Wageningen is voortgekomen. De speler zittend in het midden, in het lichtere shirt, die niet naar het vogeltje in de camera kijkt, is mijn grootvader Engbertus Hesselink (geb. Arnhem 1879, overl. Amersfoort 1930). Hij studeerde bosbouwkunde aan de Hogere Landbouwschool. De namen van de overige spelers zijn mij ook bekend. Het vaandel was rood-wit van kleur en was door enkele "Wageningsche burgermeiskes" bij het eerste lustrum in 1892 aan Go Ahead geschonken. Er werd in 1900 ook een wedstrijd Go Ahead tegen Vitesse gespeeld (dus Hesselink tegen Hesselink.....), Go Ahead won dat jaar. Uiteraard.
Genealogie begint als belangstelling
Zet zich dan voort als hobby
Wordt mettertijd een bijbaan
Ontaardt vervolgens in een obsessie
En, uiteindelijk
Verergert tot ongeneeslijke kwaal!
If you could see your ancestors
All standing in a row,
Would you be proud of them?
Or don't you really know?
Some mighty strange discoveries are made
In climbing family trees,
And some of them, you know
Might not particularly please
If you could see your ancestors
All standing in a row
There might be some of them
You wouldn't care to know.
But here is another question
That requires a different view.
If you could meet your ancestors,
What would they think of you?
Mable Baker
Deze week was ik voor het eerst sinds lange tijd weer eens in het CBG in Den Haag. Er was intern nogal wat veranderd, meer computers, kaartenbakken met microfiches verhuisd van de parterre naar de eerste etage, maar het was leuk er weer eens te zijn. In de hal werd nog stevig gebouwd, maar dat gaf nauwelijks overlast. Op mijn lijstje stond bovenaan de naam SILVIUS (= Latijn voor Van den Bosch). Mijn voorvader Zacharius Silvius leefde van ca. 1608 tot 1699. Hij was medicus en conrector van de Latijnse school in Rotterdam, later rector te Goes. Hij zal zijn geboren als Zacharias van den Bosch in Delft of Leiden en is zeer waarschijnlijk een zoon van Daniel Anthonisz van den Bosch, kruidenier te Leiden, en Christina Zachariasdr, die in 1605 in Delft zijn getrouwd. Zacharias' zus Dina (Digna, Dingena) was getrouwd met de bekende boekhandelaar Isaack van Waesbergen in Rotterdam, die banden heeft met Elsevier in Leiden en ook met de familie Hondius. Ook Vermande komt om de hoek kijken. Een echt boekenmilieu dus. Dat geeft aanleiding te veronderstellen, dat Zacharias best eens een nakomeling zou kunnen zijn van de Silviussen van de Landsdrukkerij (Universiteit) Leiden. In de geraadpleegde literatuur heb ik daar echter geen aanwijzigingen voor kunnen vinden. Wel werd een Antonius Silvius in 1579 ingeschreven in de universiteit Leiden, in welke functie is onduidelijk. Helaas beginnen de doopboeken Leiden pas kort voor 1620. Geen succes dus bij het CBG.
Mijn schoonmoeder (10 jaar geleden overleden) was een Van der Maade uit Rijen. Omdat ik een kwartierstaat van mijn kinderen samenstel, komt die familie ook in beeld. Aanvullende gegevens vond ik bij het CBG vooral door de familieadvertenties te raadplegen. Stamvader tot dusver is trouwens Adriaen van der Made, die rond 1745 geboren zal zijn in Terheijden. Hij trouwde Cornelia Damen op 30-1-1768 in Oosterhout. Wie weet meer?
In Rotterdam moet je altijd door de voordeur komen, anders kom je verkeerd terecht. Dat blijkt wel, wanneer je de Digitale Stamboom aldaar wilt bezoeken. Deze site staat al heel lang in mijn favorietenlijst en ik benader hem ook vaak vanuit Herman de Wit's geneaknowhow.net. Je typt je zoektermen in en de resultaten komen meestal redelijk vlot op het scherm. De resultaten? Het hangt er maar van af, wat je daaronder verstaat. Want het kunnen ook andermans resultaten zijn. Jij zocht naar 'Karelse' (om maar iets te noemen), maar je krijgt 'Mooiweer' te zien, omdat een collega-bezoeker toevallig met die naam aan het spelen was. Storing? Ja en nee. Natuurlijk hoort dit niet, maar je kwam dan ook via de achterdeur. Een mailtje naar het archief verschafte duidelijkheid. Je moet bij het begin beginnen en dat via de homepage van het gemeentearchief. Van daaruit doorlinken naar Zoeken in, Digitale Stamboom, Zoeken. Vervolgens je zoekopdracht opgeven, en de juiste resultaten komen tevoorschijn. En kom je niet in het vaarwater van je collega geslachtsvorsers. Het moet haast wel een cookie probleem zijn, maar dit verschijnsel ken ik alleen uit Rotterdam.
Nu we toch in die Digitale Stamboom verzeild zijn geraakt, meteen maar even het volgende proberen: Je kunt zoeken op een geavanceerde manier, zoals de knoppen laten zien. Ik doe dat graag om op herkomst te zoeken. Bv. wil ik weten, of er mensen uit Varsseveld zijn geregistreerd. Dan ga ik als volgt te werk: Bij de naam typ ik alleen een *, bij de herkomst Vars* en zie daar, ik krijg alle aktes te zien, waar de herkomstplaats met Vars begint. En omdat gezocht wordt op de originele spelling in de akte, herhaal ik dat nog eens met Verse* (immers, Versevelt is de gebruikelijke plaatsnaam voor ca. 1700) en eventuele andere spellingsvarianten. Werkt perfect, ook bij een aantal andere Digitale Stamboom sites, maar niet op elke. Succes d'r mee!
Gisteren nieuwe gegevens aan de homepage toegevoegd en wel enkele artikelen, die ik ooit in genealogische tijdschriften heb gepubliceerd. Ze zijn te vinden onder de knop "Hesse-LINKS". Of klik gewoon op de titelregel van dit bericht. Happy reading!
Antje ontmoette ik voor het eerst in Amsterdam, om precies te zijn in het Gemeentearchief aan de Amsteldijk (zie foto), zo'n 12 jaar geleden. Antje was de moeder van Anna de Ruiter, u weet wel. Toen ik verder kennis met haar maakte, bleek dat ze getrouwd was met Adrianus de Ruijter, die handelde in aardappelen. Maar verder wist ze me niet veel te vertellen. Ze zei alleen, dat haar naam Scheen was, dat ze een echte Amsterdamse was en werkster van beroep. Toen verdween ze. Ik vond haar wel een interessante vrouw en wilde meer van haar weten. Hoe oud ze was bijvoorbeeld, uit wat voor familie ze kwam en zo. Maar helaas (ik was toch in het archief), ik vond niets over haar. En dat bleef zo vele jaren lang. Zou ze dood zijn? Ik kon er niets over vinden. Tot ik haar bij toeval weer terug zag, en gek, weer in het zelfde archief. Ze zei me toen, dat ze inwoonde bij haar dochter en schoonzoon, want ze was te oud om alleen te wonen, dat redde ze niet meer. O ja, en ze had zich indertijd vergist met haar achternaam, want eigenlijk heette ze Scheer en geen Scheen. Ik bedankte haar hartelijk. Korte tijd later kon ik met de rest van de familie kennis maken.
Antje Scheer is overleden en wel te Amsterdam op 25 mei 1873 op de gezegende leeftijd van 88 jaar en 7 maanden. Ik ben blij, dat ze zo oud geworden is. En waarom zeg ik dat? Omdat ze nog de invoering van het Bevolkingsregister heeft meegemaakt rond 1850 en ze daar dus nog in werd opgenomen. Met haar juiste naam Scheer. Zonder dat zou ik haar waarschijnlijk niet meer hebben gevonden. En dat nog wel bij toeval, want eigenlijk zocht ik in het Bevolkingsregister naar Van der Vliet. Nu vond ik snel haar overlijdens- en haar doopdatum, en daarmee haar voorgeslacht in IJsselstein en Utrecht. Beste lezers-genealogen, kijk dus vooral ook buiten de Burgerlijke Stand en de DTB en raadpleeg zo veel mogelijk andere bronnen. Het bevolkingsregister is een heel belangrijke bron! En hou rekening met verschrijvingen. In dit geval lag het helemaal niet zo voor de hand en in Amsterdam als grote stad met vreselijk veel namen in de registers moeilijk na te gaan. Maar in kleinere plaatsen, en bv. met lijsten in plaats van kaartenbakken is het gemakkelijker.
Nieuwjaarsdag, het is nog redelijk vroeg in de ochtend, maar toch al voldoende geslapen. Zoonlief van 20 kwam net thuis, heeft de nacht doorgehaald, maar voorspelde toch om 12 uur weer wakker te zijn. Ik zei: "Vergeet het maar, tot vanavond dan en welterusten". Gaan we vandaag iets genealogisch doen? Ja, ik wil al een tijdje mijn Zeeuwse kwartieren, die hoofdzakelijk van Walcheren komen, maar ook wel uit Zeeuws-Vlaanderen, eens doorlopen. Ze zijn redelijk gedocumenteerd en eigenlijk zeer uitgebreid. Mijn kwartierstaat stel ik samen "met alle broers en zussen met hun partners en diens ouders". Veel werk? Ja, kun je wel stellen. Nieuwsgierig? Klik eens hier en surf vandaar verder door mijn bestand.
Gelukkig nieuwjaar!
