Mooie Keetje

'Jij kent Keetje niet!' viel de ander zijn vriend in de rede. 'Bij alle goden! Jij kent Keetje niet. Keetje! Keetje heeft het fijnste, het netstbesnedene bekje van alle Noordbrabantse meisjes, die ik ken. Keetje heeft het rankste figuurtje, de liefste voetjes, de kleinste handjes en kuiltjes op elke vinger. En dan dat blanke gezichtje, die grote blauwe ogen, die zo doordringend kijken kunnen. O, die hupse Keetje, die zó lief praat en zó lief lacht…'

Hildebrand, Camera Obscura, hoofdstuk "Het Noord-Brabantse meisje". Keetje moet een jaar of 25 zijn geweest, toen zij een onuitwisbare indruk op de 7 jaar jongere theologiestudent Nicolaas Beets (alias Hildebrand) maakte. Ongeveer twee jaar eerder had zij de herberg van haar ouders gekocht, haar vader's gezondheid liet te wensen over, haar moeder bleef wel in het bedrijf werkzaam.

Als je Hildebrand zo leest, was het de moeite waard geweest in die tijd geleefd te hebben. Dat vinden kennelijk alle Oosterhouters ook. In Oosterhout is Mooie Keetje nog steeds een icoon, het uithangbord van de stad. Sinds 30 jaar staat er zelfs een standbeeld van haar. Dat vonden ook de koningen Willem II en III, die een hartelijke relatie (en misschien wel meer dan dat) met haar hadden. Heel veel meer over Mooie Keetje is te lezen op o.a. de site van de Heemkundekring De Heerlijkheid Oosterhout. Schitterende lectuur. Keetje heeft zelfs een eigen website.

De eigenlijke naam van Mooie Keetje was dus Anna Cornelia van der Maade. Laat zij nou een jongere broer hebben gehad, de in 1813 geboren Adriaan! Voor mij is hij eigenlijk nog belangrijker dan zijn zuster, want hij zou de overgrootvader worden van mijn schoonmoeder Johanna Petronella van der Maade (1914-1995). Daarmee is hij ook een voorouder van mijn kinderen. Schoonmama was een echte Brabantse (die zou trouwen met een echte Fries...). Ik vraag mij af, of zij bepaalde trekken had van Mooie Keetje, die verre oudtante. Keetje werd kennelijk vooral ook geroemd vanwege haar prachtige, grote blauwe ogen. Hoewel mijn schoonmoeder op anderen vooral indruk moet hebben gemaakt vanwege een ander lichaamsdeel ("Jo met de mooie benen"), had ook zij, naast zwarte lokken, blauwe ogen, die je diep konden aankijken. En mijn eigen jongste dochter's grootste kapitaal zijn haar grote blauwe kijkers, waarmee zij de wereld verovert, dan wel betovert. Zijn grote blauwe ogen dan toch erfelijk?

Reunion

Het zal rond 1991 zijn geweest, dat ik mijn eerste genealogische software aanschafte en als lid van de NGV lag de keuze toen voor de hand: GD90. Na verloop van tijd voldeed het programma echter niet meer. De uitvoer was best mooi, maar het invoeren was soms een crime, vooral van langere stukken tekst als opmerking bij een bepaald invoerveld. Als opvolger diende zich Pro-Gen aan, dat ik nog steeds gebruik. Het is een uitstekend programma, maar zeker optisch hopeloos verouderd. Het heeft namelijk geen grafische interface, omdat het nog helemaal DOS gebaseerd is. Wel draait het goed op alle 32-bits Windows versies. Het koppelen van mediabestanden (zoals foto's) aan een persoonsrecord vind ik bijvoorbeeld maar een moeizame bezigheid. Al jaren en jaren wacht ik op een Windows versie van Pro-Gen en de Markelose makers ervan zeggen binnensmonds ook al jaren en jaren daaraan te werken, maar het blijft volstrekt onduidelijk, of en wanneer het echt daarvan komt. Heel wat andere software heb ik getest, maar aan alle zaten haken en/of ogen. Amerikaanse programma's werken niet volgens Nederlandse gebruiken. Zo worden voorvoegsels van de achternaam genegeerd en wordt een naam als Van der Berg in een index onder de letter V vermeld. Ik vind dat zeer ergerlijk. Het Nederlandse Aldfaer is gratis en krijgt goede kritieken, maar ik kan er maar niet aan wennen. GensDataPro, een verrre nazaat van GD90, vind ik te ingewikkeld en te weinig intuitief. Afgezien van alle haken en ogen van de diverse programma's zie ik op tegen het omzetten via Gedcom van de gegevens van Pro-Gen naar het eventuele nieuwe programma. Dat gaat namelijk niet altijd vlekkeloos en is handmatig verbeteren vaak noodzakelijk. Bij een bestand van >11000 personen is dat nauwelijks te doen. Vandaar ook mijn jarenlange, maar vergeefse wachten op de Windows-versie.

Sinds mijn laatste verjaardag is alles anders. Toen kreeg ik namelijk een nieuwe computer geschonken en wel een Mac mini (bijgenaamd 'het koekblik van Apple'). Ik stop dus geheel met Windows (wat een zaligheid zal dat wezen!) en ga geheel voor de Mac. Nu moest ik dus wel Pro-Gen gaan vervangen en ik kijk uit naar het werken met Reunion. Bij elkaar kost dat wel meer dan €100, maar dan heb je ook echt wat moois. Vele jaren geleden, toen Reunion nog geschikt was voor Mac en PC (!) had ik al eens daarnaar gekeken en ik was meteen enthousiast. Korte tijd later was het echter alleen nog verkrijgbaar als Mac programma. De Windows versie zou verder door het leven gaan als Generations (met alle Amerikaanse ongewenste eigenschappen van dien; inmiddels is het vrijwel van de markt verdwenen). Voordeel van Reunion is de beschikbaarheid van een goede Nederlandse ondersteuning en een Nederlandse taalmodule met dito conventies. Een stuk goedkoper is iFamily, waar ik een proefversie van heb gedownload. Misschien zal ik er bepaalde mogelijkheden van gaan gebruiken. Mijn ontdekkingsreis in het Mac gebeuren en Reunion in het bijzonder is begonnen. Van der Berg verschijnt al onder de B!

ms. Poelau Bras

Tot mijn dagelijkse activiteiten behoort ook het speuren op het internet naar gegevens over familieleden. Zo tikte ik vandaag maar weer eens "Keppel Hesselink" in het zoekvenster van Google in en ging ik door de lange lijst met resultaten. Daarbij viel mij de website ter herinnering van omgekomen krijgsgevangenen in de Tweede Wereldoorlog, Zuid-Oost Azië op. In de lijst van opvarenden van het ms. Poelau Bras, dat in de Indische Oceaan door de Japanners tot zinken was gebracht op 7 maart 1942, kwam de naam mevrouw Keppel-Hesselink voor (hoe de ondergang van het schip is verlopen staat in een Wikipedia artikel. Bekijk daar ook de externe links). Verdere gegevens over haar waren niet bekend. Uiteraard ben ik in mijn persoonsbestand gaan zoeken, wie zij kon zijn geweest en ik kwam tot de conclusie, dat het zeer waarschijnlijk Anna Cornelia Lucretia Elisabeth Keppel Hesselink-Diehl betreft. Zij is rond 1881 geboren in Rijssen, waar haar vader predikant was. Zij zal ca. 1915 in Ned.-Indië (of in Nederland met de handschoen) zijn getrouwd met Jacob Herman Keppel Hesselink. In 1929 werd zij benoemd tot directrice van het Nederlands Zeemanstehuis in Genua. Daarna is zij voor mij buiten beeld geraakt. Tot vandaag dan wellicht.

Pum

Naar aanleiding van mijn weblog en in het bijzonder ook van mijn genealogische database krijg ik soms mailtjes uit zeer onverwachte hoek. Zo ook een paar weken geleden, toen zich de militaire attaché van de Nederlandse ambassade in Kiev (de hoofdstad van Oekraine) bij mij meldde. Hij vroeg mij, of ik iets meer wist over H. Keppel Hesselink, die in 1942 was begraven op een kerkhof in Ivano-Frankivsk, dat indertijd Stanislau heette. Tot zijn taken behoorde namelijk ook de zorg voor de 6 Nederlandse oorlogsgraven in de Oekraine (de namen heb ik vermeld in een commentaar bij de bericht) en op 2 april zou de ambassadeur samen met hem en de honorair-consul een krans willen leggen op de 4 graven in Ivano-Frankivsk, dat vele honderden kilometers van Kiev is verwijderd. Zijn informatie over H. Keppel Hesselink was verre van compleet.

Gelukkig kon ik hem helpen met een paar gegevens en ook met foto's van Hendrik Keppel Hesselink. Verder kon ik de attaché in contact brengen met een kleinzoon, die zeer ontroerd was en ook veel aan informatie kon bijdragen. Deze was zelfs al bezig een artikel over zijn grootvader te schrijven. Hendrik (maar voor zijn familie en vrienden heette hij altijd 'Pum' en zo zal ik hem hier ook noemen) was in Stanislau geinterneerd in een kamp, samen met 2000 andere Nederlandse legerofficieren. Over het leven in dit kamp bestaat een uitgebreide website. Pum had de rang van luitenant-kolonel en was commandant van de School voor Reserve Officieren der Bereden Artillerie (S.R.O.B.A.) in Ede. Hij was een uitstekend ruiter.

Op 15 mei 1942 werd Pum geïnterneerd en in augustus op transport gesteld naar Stanislau. De treinreis zou 6 dagen duren. Al een maand later werd hij ziek en overleed hij in het plaatselijke ziekenhuis in de vroege ochtend van 29 september. Volgens de kopie van zijn overlijdensakte, die zich bevindt in de zg. Duitse akten bij het CBG in Den Haag, was de doodsoorzaak hersentrombose, maar in werkelijkheid moet het appendicitis (blindedarmontsteking) zijn geweest. Hij is op het plaatselijk kerkhof begraven en de Duitsers hebben van het vers gedolven graf een foto gemaakt, om deze aan de nabestaanden te kunnen sturen.

Op 2 april 2009 vond het reeds genoemde bezoek aan de begraafplaats in Ivano-Frankivsk plaats en de militaire attaché heeft daar o.a. bijgaande foto van het graf gemaakt.

Dit hele gebeuren vind ik toch wel heel bijzonder. Ten eerste valt weer eens op, wat voor een geweldig medium het internet is geworden. Verder, hoe enorm blij en ontroerd Pum's kleinzoon was met de correspondentie, die ik hem stuurde. Tenslotte, dat meer dan 65 jaar na dato vertegenwoordigers van de Nederlandse regering de moeite nemen hun oorlogsdoden te eren en daartoe 700 km per auto over slechte wegen afleggen. Geweldig!

Bij de eerste foto: Pum hoog te paard als commandant van S.R.O.B.A. ca. 1935.
Bij de tweede foto: Op Pum's graf ligt een krans met een lint met het opschrift: Die deutsche Wehrmacht.
Bij de derde foto: Het graf op 2 april 2009. Pum's kleinzoon had de ambassade van tevoren een geplastificeerd document gestuurd met portretten van hemzelf en zijn broer en zus en de tekst:

Voor onze Grootvader
Luitenant Kolonel Art. Hendrik Keppel Hesselink
Geboren 16 Juni 1887 en overleden 29 September 1942
Van zijn dankbare kleinkinderen Dudok van Heel
Stanislau, 2 april 2009

Ik en de wereld

Vandaag is Seb, mijn kleinzoon van ruim 2 1/2 op bezoek en hij vond het best wel leuk, wanneer opa iets zou gaan voorlezen. Gelukkig zag ik een groot kleurig boek liggen, dat ik heel wat jaren niet meer had ingekeken: "Ik en de wereld - actieve encyclopedie voor jongens en meisjes" van R. Schiavo Campo en S. La Bella, Nederlandse bewerking Mies Bouhuys (toevallig een ver familielid van mij, vorig jaar overleden). Uitgeverij De Haan (Unieboek), Bussum (1975). Een heel leuk boek, maar Seb vond er niet veel aan. Hij is er ook nog iets te klein voor en bovendien was hij al een beetje moe en momenteel doet hij een dutje.... Maar opa vond het dus wel leuk, en zeker de bladzijden 29-33. Daar wordt voor kinderen uitgelegd, wat familie betekent en hoe stambomen in elkaar zitten. Omdat dat inderdaad best wel lastig is om uit te leggen, heb ik de betreffende pagina's maar gefotografeerd en bij dit verhaaltje geplaatst. Zodat ook mijn lezertjes voortaan dit moeilijke onderwerp ietsje gemakkelijker kunnen verklaren. Doe uw voordeel met deze stoomcursus genealogie voor uw kinderen of kleinkinderen (en voor uzelf?), noodzakelijk ook om deze boeiende hobby niet uit te laten sterven. Sportclubs doen ook aan jeugdopleiding! (De plaatjes komen lekker groot op het scherm als je er met de muis op klikt).

Blurbarian 2

Het zou er bijna op gaan lijken, dat ik sinds december niets meer te melden zou hebben. Niets is minder waar natuurlijk. Gewoon heel druk geweest met het schrijven van een boek. Een jaar geleden had ik het er al over en het gaat er binnenkort echt van komen. Wat neef Ard en ik voor ogen hebben is een boekje (nou ja, het worden wel een bladzij of tachtig) met als voornaamste doelgroep de generatie van onze kinderen en zelfs kleinkinderen. Jonge mensen, die heel visueel zijn ingesteld, doordat ze zijn opgegroeid met televisie, internet en zg. nieuwe media. Daar houden wij rekening mee door van veel beeldmateriaal gebruik te maken. Het wordt dus beslist een lees- èn kijkboek. In genealogisch opzicht krijgt het de vorm van een stamreeks, waarbij wij beginnen met het beschrijven van het gezin van onze grootouders. Die zijn zo rond 1875 geboren en dat is letterlijk al een eeuwigheid geleden, zeker voor onze doelgroep. Grijze oudheid dus, die wij willen gaan opfleuren. Het volgende hoofdstuk beschrijft, in mannelijke lijn, het gezin van onze overgrootouders en hun leefwereld. Dit gaat zo verder en verder tot Hendrik Hesselink, die leefde van 1723 tot 1780. Hij is namelijk onze oudste keihard bewezen voorvader en de molenaar van de Zelhemse molen, die hierboven staat afgebeeld. Het laatste hoofdstuk bevat een aantal bespiegelingen over Varsseveld en onze familie, die daar zeker vanaf ca. 1640 heeft geleefd. Daarbij plaatsen wij het een en ander in het perspectief van de mijlpalen in de geschiedenis.

Wat wij hiermee willen bereiken? Ten eerste gewoon een leuk boek maken. Verder zou het geweldig zijn, wanneer het historisch besef van de jonge mensen ietsje erdoor zou kunnen worden aangewakkerd. Inclusief het familiebesef, want dat is waarschijnlijk maar heel weinig ontwikkeld. En wie weet, heel misschien, vindt een van hen het leuk om ooit het verhaal voort te zetten.

Dit voorjaar is het boek klaar, van Blurb. Beloofd is beloofd.

Kerstwensen

In voorgaande jaren heb ik u goede Kerstdagen en een gelukkig nieuwjaar gewenst vergezeld van een buitengewoon mooie foto, die ik had gevonden op bv. Flickr. Dit jaar maar eens eentje van eigen makelij, genomen vanuit het raam van mijn woonkamer in maart 2008. Zag het er toen niet sprookjesachtig uit? De goede wensen zijn er dus niet minder om, integendeel!

Bomen

Ik heb wat met bomen. Gedeeltelijk zal dat genetisch zijn bepaald, want mijn grootvader Engbertus Hesselink (1879-1930) was houtvester en de directeur / oprichter van het Rijksbosbouwproefstation in Wageningen. Als wetenschapper wist hij echt alles van grove dennen, om maar eens wat te noemen. Maar bomen hebben, zoals wij allemaal weten, ook iets met genealogie te maken, stambomen zogezeid. Of boomstammen, zoals ik ze ook wel noem. Toen ik bijna 10 jaar geleden met een eigen website begon, had ik niet voor niets dit plaatje als logo gekozen

met als wapenspreuk: "Zonder mensen geen boom....." Is waar, toch? Op internet zocht ik zojuist naar iets vergelijkbaars om te kunnen gebruiken in de titel van GIJS'geneaLOG. Echt wat geschikts ben ik nog niet tegengekomen, maar ik vond wel bovenstaand heel grappig duoplaatje op dit weblog. Er worden spreekwoorden en gezegden uitgebeeld. De resolutie is niet geweldig, daarom is de tekst misschien niet goed leesbaar. Er staat: "Wat ben ik toch een boom van een kerel". Toen dacht ik: "Dat is precies ook, wat een stamboom is. Een boom van een kerel!" Zo'n vent was bijvoorbeeld Herman Hesselink (ca. 1619-ca. 1673), mijn oudst bekende voorvader in directe mannelijke lijn. Wist hij veel, dat hij uiteindelijk deze boom zou gaan opzetten? En als we het dan over het opzetten van een boom hebben, dan moet ik ook denken aan genealogische discussiegroepen, waar heel wat afgeboomd wordt. Een goed voorbeeld is soc.genealogy.benelux.

Zo, nu is eerst de kerstboom aan de beurt.

Veldmaat, Veldmate, Veltmaat

Gisteren werd het boek "Veldmaat Veldmate Veltmaat - Vier stammen, één boek - Geschiedenis van een naam vanaf ca. 1600" gepresenteerd in Lochem en ik mocht erbij zijn. Het was een leuke bijeenkomst in 'De Veldmaat', waar het Historisch Genootschap Lochem-Laren-Barchem is gevestigd. Het boek is samengesteld ter gelegenheid van het 25-jarig bestaan van de Veld(t)maat-krant. De initiatiefnemer Benny Veltmaat en auteurs Petra Veltmaat-van Hevele en Jacqueline Veltmaat hebben er een waar prachtwerk van gemaakt. Het beschrijft in deel I onder meer de mogelijke oorsprong van de familienaam (een maat is een stuk afgeplagde, met gras begroeide, afgerasterde heide). Die maat lag in het veld. De erop gebouwde boerderijen werden in dit geval Veldmaat genoemd. Daarnaast is er veel aandacht voor een aantal bijnamen van markante familieleden. Deel II geeft de eigenlijke familieoverzichten, waarbij getracht is alle mensen met de naam Veldmaat (en de genoemde spellingsvarianten) op te nemen. Dat is geweldig goed gelukt. Het betreft eigenlijk vier verschillende families (stammen), afkomstig van de boerderijen in Barchem (stam 1), Denekamp (stam 2), Haarle (stam 3) en Lochem-Laren (stam 4), waarvan Haarle verreweg de grootste is. Voor mijzelf is speciaal de uitgestorven stam Barchem interessant, want mijn overgrootmoeder Marthe Nicolette Veltmaat (1841-1940) stamde daarvan af. In mannelijke lijn is de familie al uitgestorven in 1920, toen Henri Veltmaat overleed in Langsa (Sumatra). Over hen had ik het al eens eerder.

Het boek van ruim 300 pagina's in grootformaat, met een uitgebreid register, is te bestellen via internet en kost deze maand €31,45 incl. verzendkosten.

Bij de foto: Marthe Nicolette van de Kamer-Veltmaat met achterkleinzoon Peter in 1938, toen zij 97 jaar oud was. De foto is bij haar thuis in Middelburg genomen.

Harm Warrink, 100 jaar

Vandaag een heel bijzondere dag, want oom Harm (zwager van mijn moeder) is 100 jaar oud geworden en dat moest worden gevierd! Dat is gebeurd tijdens een gezellige bijeenkomst in Amstelveen, waar ook de burgemeester nog acte de présence heeft gegeven. Oom Harm is altijd een van mijn favoriete ooms geweest. Hij was vlot in de omgang, zat altijd vol creatieve ideeën en was een levensgenieter. Uit de vandaag uitgegeven "Reis door de tijd van Harm Hindrik Warrink" haal ik een paar (opmerkelijke) feiten aan. Hij is geboren in Hesingen, een dorpje in Duitsland net over de grens van Twente. Zijn ouders hadden daar een boerenbedrijf, maar Harm had geen zin in een boerenbestaan en koos voor een economische opleiding in Silezië. In 1929 kwam hij definitief naar Nederland, beleefde de armoede van de crisisjaren, toen hij diverse commerciële banen had. Op 13 september 1939 trouwde hij met Claudia van der Vliet, de jongste zus van mijn moeder. Uit dit huwelijk werden na de oorlog twee zoons geboren. In de oorlog werd hij opgeroepen voor de Wehrmacht en werd hij in Frankrijk gestationeerd. Als pacifist weigerde hij op mensen te schieten, terwijl hij heel goed wist, dat hij daarvoor executie riskeerde. Hij ontkwam daar echter wonder boven wonder aan en hij deserteerde tijdens paasverlof. Vervolgens dook hij onder bij een boerenfamilie in Wierden. Zijn alias: Henk Wandelaar. Na de oorlog startte hij uitgeverij 'Agraar' (agrarische tijdschriften) en later ook drukkerij en uitgeverij 'Interprint' in Deventer. Tenslotte werd hij ook nog oprichter en directeur van de EAC (Economische Automobiel Club). Hij heeft veel landen bezocht, was actief in de vrijmetselarij en voor D'66, had een passie voor natuurbeheer en dan vooral bomen en hij was een dierenvriend. Bovendien was hij ook nog genealogisch geïnteresseerd, getuige zijn getekende stamboom uit 1996.

Sinds enkele jaren is oom Harm opgenomen in een verpleegtehuis. Zijn lichamelijke gezondheid is uitstekend, maar er is weinig of geen verbaal contact mogelijk. Dat is ook voor hemzelf ongetwijfeld heel erg triest, want kletsen kon hij altijd als de beste!